Kesi nyingi za wafanyabiashara wa kati na chini kwenye makaratasi afisa anakuwa yupo sawa, anakuwa kashika mpini, hata ukienda wapi makaratasi yake yanashinda iwapo uhalisia hautazingatiwa. Sasa kwenye mazingira haya mfanya biashara halioni bunge pale, anamuona afisa muonevu ndo maana analalamika.
Mfano halisi wa kesi:
Afisa amekuta benki zimeingia M300 mwaka mzima ilihali Efd ina M50, anahoji kuwa kuna utofauti wa M250 kwanini? Afisa anahisi hayo ni mauzo hayakutolewa risiti na anapendekeza kodi na adhabu juu.
Lakini uhalisia ni kuwa huo mwaka mfanya biashara alihitaji mkopo, hivyo alikuwa anatoa na kuweka pesa ile ile kuongeza mzunguko, benki ione ana mzunguko, na alifanikiwa na akaupata mkopo, mkopo ambao collateral ni nyumba yake, na nia ni kukuza biashara ambayo ikikua na kodi inaongezeka.
Mfanya biashara anamweleza afisa uhalisia, afisa anasema leta ushahidi kuwa hayo si mauzo, sasa ushahidi gani na alikopa kweli?
Mbaya zaidi Afisa kodi anafanya udadisi wa kodi, duka lina mtaji wa M200, mfanya biashara hana utunzaji mzuri wa hesabu kutokana na gharama za kihasibu, afisa anakuja na mapendekezo ya kodi ya kwenye makaratasi M100 au 150, yaani nusu ya mtaji au zaidi.
Afisa anashindwa kuona kwamba huu si uhalisia wa hii biashara? Biashara inaendeshwa kwa mkopo, njia alizotumia kupata mkopo ndo zimempa afisa kisu cha kuchinja. Unadhani mfanyabiashara ataona bunge ni tatizo au afisa?
Halafu unakuta ni biashara ya miaka mi3 nyuma, afisa alikaa na hesabu miaka mi3 mi4 ndo anakuvamia afanye uchunguzi, marisiti yeshafutika, yamepotea wala hakuna nyaraka za kumbukumbu.