Watanzania acheni chuki kwa mamlaka ya mapato Tanzania (TRA) sheria za kodi hutungwa na bunge. TRA ni wasimamiaji tu

Watanzania acheni chuki kwa mamlaka ya mapato Tanzania (TRA) sheria za kodi hutungwa na bunge. TRA ni wasimamiaji tu

Hakuna bunge linatunga sheria,Sheria zinaandikwa na watumishi wa Taasisi husika,kisha hupelekwa huko Bungeni kupitisha.
Mfano,leo hii uongozi wa TRA ukaona kitu kinatakiwa kianzishwe basi zinaandikwa hizo sheria kisha zinapelekwa huko kupata idhini.

Kiufupi Duniani wabunge hawana kazi yoyote zaidi ya kula mishahara ya bure.
- miswada inaandaliwa na Chief parliamentary draftsman
 
Hizi biashara za mitaji M200/300 za uchuuzi na mtaji wenyewe ni mkopo bank mtu mwenye diploma utamlipa Tsh ngapi? Ukimpa laki 4 kushuka unatengeneza mazingira akuibie tu maana huko ni kumnyanyasa. Mtu achome nauli kila siku kuja dukani umpe laki 4 kwa mwezi si unyanyasaji huo?
Mtaji wa 200M ni mchuuzi aisee, maana ukishavuka 100M kwa sheria tulizonazo tunahesabiwa tunatakiwa kuwa na hesabu zilizokaguliwa. Kama kiwango ni kidogo lazima tuwaambie wawakilishi wetu Ili waiwasilishe bungeni waibadili. Bila hivo wakija watu wakuitimiza sheria tutawaona wabaya tu.
 
Mtaji wa 200M ni mchuuzi aisee, maana ukishavuka 100M kwa sheria tulizonazo tunahesabiwa tunatakiwa kuwa na hesabu zilizokaguliwa. Kama kiwango ni kidogo lazima tuwaambie wawakilishi wetu Ili waiwasilishe bungeni waibadili. Bila hivo wakija watu wakuitimiza sheria tutawaona wabaya tu.
M500 hata B1 ikiwezekana ndo sheria ziwabane kupeleka hesabu. Wengine wabaki presumptive unless by choice.
 
Wewe sio mfanya biashara Wala haujawahi kufanya biashara

Mfanyabiashara anaenda kulipa Kodi TRA unamwambia alipe na 10% ya Kodi ya pango
Sasa ebu niambie kama Kodi ya pango anatakiwa alipe mmoliki wa jengo Kwa TRA inamlazimisha alipe mfanya biashara
Nitajie kifungu Cha Sheria kilichopitishwa na bunge kinachomtaka mfanyabiashara alipe Kodi ya jengo ambalo yeye sio mmiliki

Alafu ati wanakuambia kamwambie mmiliki wa jengo akurudishie Kwa Nini TRA wasiende wenyewe Kwa wamiliki wa majengo kuchukua hiyo Kodi?

Kuna kipindi nilienda TRA kumbadirisha jina la TN yangu lisome jina kampuni

Meneja akaniambia ukitaka hii TN ibadirike na Kodi inabidi ipande

Nika bro hizi ni principal gani za biashara?
Maana biashara ni ilele mtaji ni ilele mauzo ni yaleyale Sasa iweje jina likibadirika ndio Kodi ipande akashikiria msimamo wake mi nikaondoka

Kwahiyo wewe unataka kusema bunge ndio limeoitisha Sheria kuwa mfanya biashara akibadirisha jina la biashara na Kodi ipande?
Unatakiwa uwe unawauliza wanakuambia ufanye hivyo kwa Sheria ipi ya Kodi? Watakujibu. Pia hiyo 10% ni zuia la Kodi IPO kwenye Sheria za Kodi. Tenga mda ukasome VAT Act na Income Tax Act
 
- miswada inaandaliwa na Chief parliamentary draftsman
Kisera ila mwishoni hata huyu chief parliamentary draftsman ni mfanyakazi wa serikali. Halafu pia hakuna sheria inayopitishwa bila kupita Baraza la mawaziri. Kwetu sisi hatuna wabunge wenye nguvu ya kuamua kutunga sheria inayokinzana na serikali. Na pia ule ukomo uliowekwa kwamba ikitokea bunge limekataa muswada na Raisi akaukataa pia bunge likiukataa tena unaitishwa uchaguzi mkuu ni mbaya. Ilitakiwa iwekwe 2/3 ya wabunge wananguvu ya kum overide Raisi. Hakuna anayependa kwenda kwenye uchaguzi kwenye mazingira ya Tanzania.
Kwenye chama mwenyekiti asipokutaka tu ujue ubunge unaota mbawa. Angalia waliokatwa mwaka huu utaelewa. Sheria inatungwa na serikali kwenye ofisi ya Mwanasheria Mkuu. Hao wengine wanaprovide tu muundo na endorsement basi.
 
Kwahiyo tukubaliane tu kuwa bunge halifanyi kazi yake ya kutunga sheria zinazoakisi na kuzingatia uhalisia wa maisha ya mtanzania wa kawaida eneo la uchumi.

Na ni muda muafaka sasa wa kuangalia watu takataka wanaong'ang'ania kukaa bungeni na hawana impact katika utendaji wao si ndio?
 
Kwahiyo tukubaliane tu kuwa bunge halifanyi kazi yake ya kutunga sheria zinazoakisi na kuzingatia uhalisia wa maisha ya mtanzania wa kawaida eneo la uchumi.

Na ni muda muafaka sasa wa kuangalia watu takataka wanaong'ang'ania kukaa bungeni na hawana impact katika utendaji wao si ndio?
Uko sahihi kuliko sisi kuelekeza lawama kwa watu ambao wanaletewa na wao kitu Cha kusimamia tu
 
M500 hata B1 ikiwezekana ndo sheria ziwabane kupeleka hesabu. Wengine wabaki presumptive unless by choice.
Lakini Sasa kwa nchi yetu ni biashara ngapi zenye hii threshold? Biashara nyingi zinavuka ila Bado zinaficha mapato yao. Kwa mfano kampuni nyingi za utalii Zina account nje ya nchi za kupokea fedha za booking. Tanzania mtalii anakuja kulala tu. Then wataweka expenses zote kwenye accounts za Tanzania na mapato yote kwenye accounts za nje.
Kila siku watataka vitu viboroshwe lakini kuchangia hatutaki. Kwa kweli nawavulia kofia wazungu. Hawa wanadeclare mapato yao yote na kulipa kodi stahiki lakini wanaiadibisha serikali ikiwa itakosea mahali popote pale. Accountability waliyonayo wanahaki ya kuwa na Uhuru walionao. Kwetu Bado sana kwenye suala la accountability, integrity na proffesionalism. Hatuna kabisa sio kwa wamiliki wa kampuni, serikali wala wananchi wa kawaida.
 
Wabunge hawatungi bali wanaendose
Sheria hutungwana jopo la wataalam wachache
Babu tale hana akili ya kutunga sheria
Kapitie tena kazi za bunge au wabunge bungeni
 
Lakini Sasa kwa nchi yetu ni biashara ngapi zenye hii threshold? Biashara nyingi zinavuka ila Bado zinaficha mapato yao. Kwa mfano kampuni nyingi za utalii Zina account nje ya nchi za kupokea fedha za booking. Tanzania mtalii anakuja kulala tu. Then wataweka expenses zote kwenye accounts za Tanzania na mapato yote kwenye accounts za nje.
Kila siku watataka vitu viboroshwe lakini kuchangia hatutaki. Kwa kweli nawavulia kofia wazungu. Hawa wanadeclare mapato yao yote na kulipa kodi stahiki lakini wanaiadibisha serikali ikiwa itakosea mahali popote pale. Accountability waliyonayo wanahaki ya kuwa na Uhuru walionao. Kwetu Bado sana kwenye suala la accountability, integrity na proffesionalism. Hatuna kabisa sio kwa wamiliki wa kampuni, serikali wala wananchi wa kawaida.
Tukiwa na mifumo badala ya kuwindana hili tatizo litakufa. Ķodi inakusanywa kwa kuwindana badala ya mifumo kwa hiyo mtu anahisi pesa haipo salama kwenye taasisi zetu za fedha sababu anawindwa na yeye akitafuta kukwepa.
 
Wewe sio mfanya biashara Wala haujawahi kufanya biashara

Mfanyabiashara anaenda kulipa Kodi TRA unamwambia alipe na 10% ya Kodi ya pango
Sasa ebu niambie kama Kodi ya pango anatakiwa alipe mmoliki wa jengo Kwa TRA inamlazimisha alipe mfanya biashara
Nitajie kifungu Cha Sheria kilichopitishwa na bunge kinachomtaka mfanyabiashara alipe Kodi ya jengo ambalo yeye sio mmiliki

Alafu ati wanakuambia kamwambie mmiliki wa jengo akurudishie Kwa Nini TRA wasiende wenyewe Kwa wamiliki wa majengo kuchukua hiyo Kodi?

Kuna kipindi nilienda TRA kumbadirisha jina la TN yangu lisome jina kampuni

Meneja akaniambia ukitaka hii TN ibadirike na Kodi inabidi ipande

Nika bro hizi ni principal gani za biashara?
Maana biashara ni ilele mtaji ni ilele mauzo ni yaleyale Sasa iweje jina likibadirika ndio Kodi ipande akashikiria msimamo wake mi nikaondoka

Kwahiyo wewe unataka kusema bunge ndio limeoitisha Sheria kuwa mfanya biashara akibadirisha jina la biashara na Kodi ipande?
Kisheria ukibalisha namna umiliki wa kampuni ulivyo Kuna vitu lazima vibadilike. Kwa mfano ukiwa mtu wa kawaida unaanngukia kwenye presumptive tax bracket. Huku Huwa unasaidiwa kutengeneza makadirio ya kodi kutokana na mapato yako kwa mwaka. Mara nyingi kodi hii huchajiwa kwenye mapato ghafi na sio faida maana ni vigumu kwetu wafanyabiashara kuweka gharama zote za kufanya manunuzi na kusafirisha zinazohusiana na duka.
Ukigeuka kuwa kampuni tu unatakiwa ujikadirie kodi mwenyewe kwa kufile mtandaoni Kila mwezi wa tatu baada ya kuanza mwaka mpya wa fedha. Usipofanya hivyo inapigwa adhabu kwenye kosa la kutokufile, adhabu kwa kiasi Cha kodi ambacho hukufaili, riba ya kodi ya serikali ambayo huongezeka Kila mwezi.
Pia Kila mwezi utatakiwa kufile kodi ya zuio ya Lipa unavyopata kwa wafanyakazi wako hata kama unae mmoja PAYE. Pia utatakiwa kufile SDL kama kodi ya ujuzi kwa ajili ya wafanyakazi wako au sifuri ikiwa huna. Hiyo burden huja ukijibadili tu kuwa kampuni. Pia mwisho wa mwezi wa sita Toka mwaka wa fedha wako uishe utatakiwa kufile final return ya biashara yako. Hii ni kuthibitisha kwamba mapato yako halisi ni haya na haya. Hii ya mwisho lazima uwe na Mhasibu aliyepitishwa na NBAA ndo uweze kuifanya. Yote hii ni gharama so ndo maana alikushauri hivo ila alishindwa kuondoa vitu kutoka kwenye uhasibu ngumu kuwa kiswahili rahisi. Pia ukiwa kampuni unawajibika kufanya withholding ya asilimia 10, 5 au 2 kuendana na bidhaa unayonunua, uza au kutafuta msaada wowote wa kisheria. So kuwa kampuni ni ngumu kuliko presumptive. Ila mapato yakikua huna budi kukua na wewe.
 
Tukiwa na mifumo badala ya kuwindana hili tatizo litakufa. Ķodi inakusanywa kwa kuwindana badala ya mifumo kwa hiyo mtu anahisi pesa haipo salama kwenye taasisi zetu za fedha sababu anawindwa na yeye akitafuta kukwepa.
Tatizo lilianza sehemu. Na lazima kulitatua tuanze sehemu. Tujisahihishe halafu tuanze upya. Bila hivo tutakua na wafanyabiahr wezi, wafanyakazi wezi na Taifa la majizi.
 
  • Thanks
Reactions: Tsh
Kapitie tena kazi za bunge au wabunge bungeni
Usikariri,we fuatilia mfumo mzima wa kutunga sheria
Utagundua kazi ya bunge ni ndogo sana,kazi kubwa inafanywa na mhimili mwingine
 
Bado TRA sio wanaotunga sheria. Ukawatuhumu ni mbaya mno. Wa kuwashika tunao ni uvivu tu wa kufikiria. Kama wabunge wamekasimu mamlaka yao ya kutunga sheria shida sio TRA ni wawakilishi wetu. Tuwaoneshe kwamba wanatakiwa kukaa na kukabiliana na hiyo hali kwa kushiriki hatua zote za kuchagua wawakilishi wao wanaowataka.
Kwa TZ na nchi nyingi ukiangalia miswada mingi huwa inatoka kwenye idara/taasisi zinazohusika, so TRA wanahusika moja kwa moja kwenye hizi sheria, hawawezi kuwepa hili kwa 100%
 
Tatizo ni maafisa wengi wa mamlaka hawana weledi. Ndio maana watu wanaona kodi kama adhabu vile kumbe sivyo
 
Kwa TZ na nchi nyingi ukiangalia miswada mingi huwa inatoka kwenye idara/taasisi zinazohusika, so TRA wanahusika moja kwa moja kwenye hizi sheria, hawawezi kuwepa hili kwa 100%
Bro hujui sera za serikali. Inputi yao ni ndogo sana. Kuna watunga sheria kwenye chamber ya mwanasheria mkuu. Wakishapewa kinachotakiwa fasta tu wanatoka nacho. Hivi unafikiri kweli kwa mfano wasimamizi wa sheria za mafao kama PSSSF na NSSF walishiriki kujitungia kikokotoo? Na ikifika kwenye Kamati ya baraza la mawaziri hubadilishwa. Wanachoweza hao TRA kutoa ni wazo tu kwamba Kuna sehemu hapa tunaweza kupata mapato. Je, tufanyeje? Lugha inaandikwa na watu wengine huko. Pia Kuna wizara husika yenye kazi ya kuangalia matatizo ya kimfumo kwenye taasisi inasozisimamia. Wataitawa kutoa ushauri tu draft ikishapitishwa na waandaaji.
 
Tatizo ni maafisa wengi wa mamlaka hawana weledi. Ndio maana watu wanaona kodi kama adhabu vile kumbe sivyo
Wakati mwingine hata sisi wafanyabiashara hatufuati sheria. Maana kama tungefuata kazi yao ingekua nyepesi mno. Pia tumewapa wanasiasa nafasi ya kutuendea bungeni bila kuwatuma. Wao ndo wanajiamulia nani aende, aseme nini kwa muda gani na kipi asiseme, document gani ilitishwe na itumikaje. Halafu nyingi wanajiondoa mnabaki mkiteseka.
 
Bro hujui sera za serikali. Inputi yao ni ndogo sana. Kuna watunga sheria kwenye chamber ya mwanasheria mkuu. Wakishapewa kinachotakiwa fasta tu wanatoka nacho. Hivi unafikiri kweli kwa mfano wasimamizi wa sheria za mafao kama PSSSF na NSSF walishiriki kujitungia kikokotoo? Na ikifika kwenye Kamati ya baraza la mawaziri hubadilishwa. Wanachoweza hao TRA kutoa ni wazo tu kwamba Kuna sehemu hapa tunaweza kupata mapato. Je, tufanyeje? Lugha inaandikwa na watu wengine huko. Pia Kuna wizara husika yenye kazi ya kuangalia matatizo ya kimfumo kwenye taasisi inasozisimamia. Wataitawa kutoa ushauri tu draft ikishapitishwa na waandaaji.
Seriously? kwamba hawahusiki? Yule dada wa kikokotoo aliyesimamishwa na magu alikuwa wapi? sheria ya bima ya afya kwa wote ilitoka wapi na aliyekuwa ana push ni nani? sheria ya habari na makosa ya mtandao iliyopita kipindi cha Nape ilitoka wapi na aliyekuwa anaipigia chepuo ni nani?
 
Back
Top Bottom