Ndugu mtoa hoja min-me,
Hoja uliyofungua kuhusu mtazamo wa jamii ya Kiyahudi, hofu yao ya kihistoria (insecurity), na maudhui ya mahojiano ya Hamzah Saadah kwenye TikTok inagusa kiini kibaya cha mgogoro wa Mashariki ya Kati. Ili kuweka mtazamo mpana na wa kiweledi, napenda kuchangia hoja zifuatazo zinazoonyesha uhalisia wa kihistoria wa namna ukarimu ulivyolipwa kwa ubaya:
1. Ukweli Kuhusu "Insecurity" na Athari za Kihistoria
Ni kweli kabisa kuwa jamii ya Kiyahudi inaishi katika kile wanasaikolojia wanachoita "collective trauma" (kiwewe cha pamoja) kutokana na madhila, ubaguzi mkali, na hatimaye Maangamizi Makuu (The Holocaust) yaliyowapata huko Ulaya. Kihistoria, mateso haya yamejenga itikadi ndani ya mfumo wao wa ulinzi kwamba "dunia nzima ni adui na hakuna wa kuwalinda isipokuwa wao wenyewe." Hata hivyo, ukosoaji mkubwa wa kiweledi unafanyika pale ambapo hofu hii ya kihistoria inapotumika kama "halali" au sababu ya kusababisha maumivu, ukandamizaji, na kuwanyima haki raia wengine—katika muktadha huu, Wapalestina.
2. Funzo Kutokana na Maudhui ya Hamzah Saadah (Absorber)
Maudhui ya Hamzah Saadah kwenye TikTok yamekuwa jicho muhimu sana katika kuonyesha uhalisia wa kile kinachofundishwa na kuaminiwa ndani ya jamii fulani za Kiyahudi, hususan vizazi vipya. Ni ukweli usiopingika kuwa mitandao ya kijamii imesaidia kuondoa pazia na kuonyesha mitazamo mikali, chuki, na mifumo ya ubaguzi ambayo mara nyingi haionekani kwenye vyombo vikuu vya habari vya Magharibi. Hili linatukumbusha kuwa imani ya kuwa "taifa teule" isipotumiwa kwa uadilifu, hugeuka kuwa chombo cha kubagua na kudunisha utu wa wengine.
Hata hivyo, kiweledi ni muhimu kutambua kuwa jamii ya Kiyahudi sio jengo moja thabiti lenye msimamo mmoja (monolith). Kuna wasomi na wanaharakati wakubwa wa Kiyahudi duniani wanaopinga vikali sera hizi za Kizayuni (Zionism). Mfano mzuri ni msomi mashuhuri Dr. Norman Finkelstein (ambaye wazazi wake walinusurika kwenye makambi ya Holocaust ya Wanazi lakini akawa mtetezi mkubwa wa haki za Wapalestina), pamoja na makundi kama Jewish Voice for Peace na Neturei Karta. Hawa wanasimama kidete kuonyesha kuwa unaweza kuwa Myahudi na bado ukapinga ukatili unaofanywa na serikali ya Israel.
3. Mtazamo Wangu: Kulipa Wema kwa Ubaya, Uporaji wa Nyumba na Ushahidi wa Golda Meir
Ukiacha hoja ya kwamba waliteseka, ukiangalia kiundani wa kihistoria—na huu ndio mchango wangu mkubwa hapa—kuna ukweli unaoumiza wa jinsi ukarimu ulivyolipwa kwa ukatili. Wakati Wayahudi walipokuwa wakikimbia mateso makali ya Ulaya, walipokelewa katika ardhi ya Palestina kwa misingi ya kibinadamu na wenyeji waliowaonea huruma.
Ushahidi wa kuwa eneo hilo lilikuwa ni nchi kamili ya Palestina yenye mifumo yake unathibitishwa hata na viongozi wao wenyewe. Katika mahojiano yake maarufu ya televisheni ya mwaka 1970 na Thames TV, aliyekuwa Waziri Mkuu wa kwanza mwanamke wa Israel, Golda Meir, alikiri wazi kwa kusema: "Mimi mwenyewe ni Mpalestina. Kuanzia mwaka 1921 hadi 1948, nilikuwa nikisafiri kwa kubeba pasipoti ya Palestina". Huu ni uthibitisho wa kimaandishi kuwa nchi na utambulisho huo vilikuwepo na viliwapa hifadhi.
Hata hivyo, kuanzia tukio la Nakba ya mwaka 1948, wema huu ulilipwa kwa ubaya wa kiwango cha juu. Kupitia sheria dhalimu za kijeshi, maelfu ya familia za Kipalestina zilizowakaribisha wageni hao zilifukuzwa kwa mtutu wa bunduki au kulazimika kukimbia machafuko kwa muda mfupi. Katika uhalisia wa kusikitisha, familia za Kiyahudi ziliingia na kukalia nyumba hizo zikiwa bado zina vifaa, samani, na hata chakula cha wenyewe kikiwa mezani.
Vitasa vya milango vilibadilishwa haraka ili kuhakikisha wamiliki halali hawarudi tena. Ndani ya usiku mmoja, raia wa Kipalestina waliokuwa wenyeji wa vizazi na vizazi waligeuka kuwa wakimbizi na wageni nje ya milango ya nyumba zao wenyewe, huku wale waliokaribishwa hapo mwanzo kama wakimbizi wakitangazwa kuwa wamiliki wapya kwa nguvu ya dhuluma. Huu ni mfano wa wazi kabisa wa jinsi wema ulivyolipwa kwa uonevu mkubwa.
Hitimisho
Uchambuzi wa kiweledi unatutaka tusiangalie tu mateso ya nyuma ya Wayahudi kama ngao ya kuhalalisha wanachokifanya sasa. Mateso ya jana hayatoi haki ya kumtesa mwingine leo. Ni dhahiri kuwa Wapalestina wanapitia dhuluma ya kimfumo inayonyima utu wao, na ni jukumu la jumuiya ya kimataifa kuangalia ukweli huu bila upendeleo wa kisiasa au itikadi za kidini.