Kaanze toka mwanzo, nimejibu na kukuuliza maswali ambayo hukujibu Bali ukazalisha mada mpya kama kichakaWapi umejibu post #25 point by point?
Niwekee post number hapa niipitie tena labda sinaiona.
NILIKUJIBU HAPA NA KUULIZA MASWALIMbona huleti ushahidi sasa
Kwanza, hicho kitabu ulicholeta na kupachika How to Read the Bible: A Guide to Scripture Then and Now kimeandikwa na Dr. James Kugel, msomi Myahudi aliyewahi kufundisha Biblia katika Chuo Kikuu cha Harvard na baadaye kuwa mkurugenzi wa Taasisi ya Mafunzo ya Biblia katika Chuo Kikuu cha Bar-Ilan, Israeli.
Huyo Kugel si Atheist, na hajulikani kama mpinzani wa Biblia kwa maana ya kukana kabisa Mungu.
Yeye huchambua Biblia kama kazi ya kihistoria na kiutamaduni, lakini anakubali kwamba ina mizizi ya mapokeo ya kale.
Sasa, kuna mambo kadhaa kuhusu uchambuzi wa Kugel ambayo unapaswa kujua
Kugel mara nyingi hutumia mtindo wa "source criticism" kuchanganua Biblia kwa kuigawa katika vyanzo vya maandishi. Njia hii inategemea sana nadharia na makisio (hypothesis), si ushahidi wa moja kwa moja wa kihistoria.
Anakubali kuwepo kwa nakala za kale kama Dead Sea Scrolls, lakini mara nyingi anazipuuza au huzieleza kwa mtindo unaodai kwamba baadhi ya vitabu vilipitia mchakato wa uhariri, bila kuonyesha ushahidi wa kuhariri baada ya matukio ya kihistoria yanayohusiana na unabii.
Kwenye kitabu chake hakana kwamba maandiko kama Danieli yalikuwa yakisomwa zamani kabla ya Yesu na kabla ya Alexander, kwa sababu ushahidi wa kiakiolojia (kama tafsiri ya Septuaginta iliyoanza karne ya 3 K.K.) unaonyesha hivyo.
Kwa hiyo, hoja yako kwamba Danieli huenda iliandikwa baada ya Alexander inapingwa na ushahidi huu:
Dead Sea Scrolls, Nakala za Danieli zimepatikana huko Qumran, zikiwa zimehifadhiwa kutoka karne ya 2 K.K., na zinafanana kimsingi na maandiko tunayoyasoma leo. Hii inathibitisha kuwa Danieli alikuwa maandiko yanayojulikana muda mrefu kabla ya Baraza la Nisea (325 B.K.).
Septuaginta (LXX): Tafsiri ya Kiyunani ya Agano la Kale ilianza kutafsiriwa huko Alexandria karibu na 250 K.K., ikiwa ni pamoja na Danieli. Hii ni kabla sana ya Yesu na miaka mingi baada ya Alexander kufa, ikithibitisha kwamba maandiko hayo yalikuwepo tayari.
Mapokeo ya Kiyahudi: Wayahudi wa karne nyingi kabla ya Ukristo walihesabu Danieli kama sehemu ya maandiko matakatifu (Ketuvim), hivyo haikuwa njama ya Kikristo wala ya Warumi.
Zaidi ya hayo, hoja kwamba Wayahudi walitumia "utabiri vague" kumfurahisha Alexander haina mashiko:
Unabii wa Danieli 8 sio vague, unamtaja "mfalme wa Uyunani" akishinda "Umedi na Uajemi", pembe kubwa ikivunjika na badala yake zikainuka pembe nne. Haya ni maelezo ya moja kwa moja yanayolingana na historia ya Alexander na mgawanyo wa ufalme wake.
Ikiwa ilikuwa njama ya kumfurahisha, kwa nini Wayahudi waendelee kuamini unabii huo karne nyingi baadaye, hata pale unapomtabiri pia Mpinga Kristo na matukio mengine yasiyompendeza mtu yeyote?
Kabla hujaanza kurukaruka nijibu maswali haya ili kuonesha Kuna forgery
1. Ikiwa unabii wa Danieli uliandikwa baada ya Alexander kufa, kwa nini kuna nakala za Danieli (Qumran) zilizopo karne ya 2 K.K. ambazo ni karibu kabisa na matukio hayo, na kwa nini hakuna nakala inayonyesha "toleo la awali" bila unabii huo?
2. Kwa nini Septuaginta (iliyotafsiriwa karne ya 3 K.K.) inajumuisha Danieli ikiwa haikuwepo hadi baada ya Alexander, ilhali tafsiri hiyo ilianza miongo michache tu baada ya Alexander kufa?
3. Ikiwa ilikuwa ni njama ya Wayahudi, kwa nini unabii huo uliendelea kuwa na maelezo ambayo hayana faida ya kisiasa kwao (kama maangamizi ya baadaye ya Yerusalemu na dhuluma za Wagiriki chini ya Antioko Epifane), badala ya kumtukuza Alexander tu?
Kwa hivyo, ushahidi wa kihistoria na wa kiakiolojia unaonyesha wazi kwamba Danieli alikuwa maandiko yaliyokuwepo kabla ya Alexander na hayakuwa njama ya baadaye.
Post# 25 Mkuu.Unarukia mbele ,ni kwamba maswali yamekushinda ?
Usipojibu maswali yangu, unafanya hoja zako zikose nguvu, unaponibu hoja zangu na maswali ndio kwanza unapata na majibu ya maswali unayouliza kila mara na ninayajibu na kukuuliza maswali
Sasa unafanya ionekane unapiga MARKTIME
Hiki kichaka nilikujibu na maswali juu ,Post# 25 Mkuu.
Anza kwa kuthibitisha Daniel alikuwapo kweli na si muhusika wa hadithi ya kutungwa tu.
Kwa sababu, kama huwezi kuthibitisha Daniel aliishi kweli, huwezi kuthibitisha alifanya utabiri wowote.
Juzi juzi hapa ,watafiti na Wana AKIOLOJIA wamegundua kuwa Dead sea scrolls ziliandikwa mapema zaidi na walivyodhani awali ,awali sababu ya teknolojia duni, walidhani ni 2K.K lakini kwasasa Inaonekana ni mapema zaidi ,Post# 25 Mkuu.
Anza kwa kuthibitisha Daniel alikuwapo kweli na si muhusika wa hadithi ya kutungwa tu.
Kwa sababu, kama huwezi kuthibitisha Daniel aliishi kweli, huwezi kuthibitisha alifanya utabiri wowote.
Hiki kichaka nilikujibu na maswali juu ,
Kwasasa umerudia Tena ,kwamba unakubali Alexander Great alikuwepo ,ila hutaki kukubali Daniel alikuwepo ?😂
Kwamba hiki ndio Huwa kichaka chako cha mwisho kabisa
Daniel alikuwapo kweli kama unavyoamini alikuwepo Alexander Great .
Nitakujibu Tena ,Kihistoria, tunaweza kuangalia rekodi za Mesopotamia, ikiwa ni pamoja na Babylonian Chronicles, epigrafi za kilimela, na majina ya wafalme waliotawala katika kipindi hicho,hapa sitatumia biblia kabisa .
Nebukadneza (605-562 KK), Jehoiakimu wa Yuda (609-598 KK), na utawala wa Umedi na Uajemi baada ya kuanguka kwa Babeli (539 KK).
Muundo wa mlolongo wa wafalme unaendana na utabiri wa Danieli jambo lisiloweza kufanywa na mwandishi wa baadaye aliyeandika kama hadithi bila uelewa wa kina wa majukumu ya kifalme.
Tafiti za kiakiolojia na paleography, pamoja na Dead Sea Scrolls, zinaonyesha kuwa maandiko ya Daniel yalikuwa ni ya mapema zaidi ya karne ya 2 KK, kabla ya kufariki kwa Alexander, na hayajaanza kama uhariri wa matukio yaliyotokea.
Hii inathibitisha uwepo wa Daniel na msingi wa kihistoria wa kitabu hiki. Mlongo wa falme na majina ya wafalme waliotajwa,
Babeli (Nebukadneza, Belshazari), Umedi (Darius), na Uajemi (Koresi), unaendana na rekodi za kihistoria. ,hapa sigusi biblia kabisa
Hii inaashiria kuwa anayeeandika alijua matukio ya kifalme kwa kina,hivo alikuwepo
Dead Sea Scrolls ambazo umesema zimeandikwa au kuhaririwa takriban 2 centuries Before Common Era, zaidi ya miaka 100 baada ya kifo cha Alexander 323 BCE.Kiranga
Je, hoja yako kwamba kitabu cha Daniel ni “forgery” kwa sababu kimeandikwa baada ya Alexander, inakabiliana vipi na ushahidi wa Dead Sea Scrolls na tafsiri za paleography zinazoonyesha maandiko ya Daniel yameanza mapema, kabla ya matukio ya Alexander?
HILI SWALI NA MENGINE UMEGOMA KABISA KUYAJIBU
Kwanza tushaona majina ya wafalme, pamoja na habari nyingine nyingi tu za muda huo, yaliyoandikwa katika kitabu cha Daniel yamekosewa, hayapo sawa na ukweli wa kihistoria.Juzi juzi hapa ,watafiti na Wana AKIOLOJIA wamegundua kuwa Dead sea scrolls ziliandikwa mapema zaidi na walivyodhani awali ,awali sababu ya teknolojia duni, walidhani ni 2K.K lakini kwasasa Inaonekana ni mapema zaidi ,
Mimi na swali kwako Tena la muhimu sana ,labda tu useme huiamini sayansi
Je, unakubali kwamba epigrafi za kilimela, Babylonian Chronicles, na tafsiri za Dead Sea Scrolls zinathibitisha mlolongo wa kifalme na majina ya wafalme waliotajwa katika Daniel?
Ikiwa hivyo, je, hoja yako kwamba Daniel ni “forgery” haiwezi kuangaliwa kama kukosa kuelewa au kupuuza ushahidi wa kihistoria uliothibitishwa kisayansi?
Kwanza unachanganya mafile ,hakuna sehemu nimesema Dead sea scrolls zilihaririwa, labda kama huzijui ,hizo ni Magombo yameandikwa kwenye ngozi, yapo hapo Israel,unaruhusiwa kuyafanyia utafiti na wengi wameyafanyia research na juzi tu hapa imeonesha yaliandikwa mapema zaidi kuliko ilivyodhaniwa awali kuwa 2K.KDead Sea Scrolls ambazo umesema zimeandikwa au kuhaririwa takriban 2 centuries Before Common Era, zaidi ya miaka 100 baada ya kifo cha Alexander 323 BCE.
Sasa ukiandika utabiri leo wa mambo yaliyotokea mwaka 1900 utakuwa umeandika utabiri au historia?
Unarudi kule kule tuRekodi za Mesopotamia zimemtaja Daniel?
In fact, kuna rekodi yoyote ya muda aliosemwa kuishi Daniel, nje ya Biblia, inayomtaja Daniel?
Unaelewa kuwa hapa hujathibitisha kuwa Daniel alikuwapo, unatapatapa na kurudia kutumia tabiri zinazodaiwa kuwa zilitolewa na Daniel, ili kuthibitisha kuwa Daniel alikuwapo?
Yani tumeanza na tabiri zinazodaiwa kuwa alizitoa Daniel.
Watu wakahoji kama hata huyo Daniel mwenyewe alikuwapo.
Wakasema "Hang on a minute, did this Daniel fellow even exist as an actual person, or is he just a mythological made up figure that cannot stand the test of historicity?"
Halafu wewe unataka kuthibitisha Daniel alikuwapo.
Kwa kuzirejea tabiri hizo hizo ambazo watu wanasema si za Daniel kwa sababu Daniel hakuwapo?
Hujaona circular logic hapo?
Wayahudi wamekuwa wakihariri vitabu vyao kila mara ku fit utatuzi wa matatizo ya jamii yao.Kwanza unachanganya mafile ,hakuna sehemu nimesema Dead sea scrolls zilihaririwa, labda kama huzijui ,hizo ni Magombo yameandikwa kwenye ngozi, yapo hapo Israel,unaruhusiwa kuyafanyia utafiti na wengi wameyafanyia research na juzi tu hapa imeonesha yaliandikwa mapema zaidi kuliko ilivyodhaniwa awali kuwa 2K.K
Halafu ni wazi hujui hata chronology ya kitabu cha Daniel na matukio yaliyotokea ,
Kama ningeketi leo na kuandika kitabu kinachotabiri matukio ya mwaka 1900, kama vita vya kwanza vya dunia, mapinduzi ya Urusi, au muungano wa Tanganyika na Zanzibar, si utabiri wa kweli, bali historia iliyoshuhudiwa ,Hii ni tofauti kabisa na unabii halisi wa Daniel, kwa kuwa Dead Sea Scrolls na tafsiri za kihistoria zinaonyesha maandiko hayo yalikuwepo kabla ya matukio ya Alexander, na yanalingana na mlolongo wa wafalme wa Babeli na Uajemi.
Kwa hivyo, kuchukulia maandiko ya Daniel kama utabiri wa matukio yaliyotokea ni kutoelewa msingi wa kihistoria na muda wa maandiko hayo.
Hivi wewe ni msomi kweli ?
Umezitaja rekodi za Mesopotamia kama ushahidi wa kuwapo wa Daniel.Unarudi kule kule tu
Kwanza sijui kama unajua historia za Mesopotamia zimejikita hasa kwenye nini,
historia ya Mesopotamia, nyingi za maandiko yaliyohifadhiwa ni chronicles za kifalme, mashirika ya kidini, au maandiko ya kitaalam ya kifalme, ambayo hayakutaja kila mtu aliye na nafasi ya kisiasa au ya kifalme. ,Ukitaka zimtaje Daniel ,kesho utauliza zimtaje Yeremia ,Paulo au Isaya.
Hata hivyo, mlolongo wa wafalme na matukio yaliyotajwa katika Daniel unalingana sana na rekodi za kihistoria zilizopo:
Nebukadneza (605–562 KK), Jehoiakimu (609–598 KK), na uhamisho wa Uajemi.
Hii inaonyesha Daniel aliishi au alijua kwa kina majukumu ya kifalme, jambo ambalo huwezi kupata kwa mwandishi wa baadaye bila vyanzo sahihi.
Aidha, Dead Sea Scrolls zinaonyesha baadhi ya maandiko ya Daniel yalikuwa yameandikwa mapema zaidi ya karne ya 2 KK, yanathibitisha kuwa maandiko hayo hayakuandikwa baada ya matukio yote kutokea, bali tayari yaliokuwa yanapatikana mapema. Hivyo, hoja ya mpinzani kwamba Daniel ni hadithi iliyoundwa baadaye au kitabu cha Daniel kimeandikwa kama “forgery” ili kuonekana kama unabii ni dhaifu kwa sababu kuna ushahidi wa kihistoria unaoendana na maandiko hayo.
Maswali ya kumchallaenge:
Je, ukikubali kuwa maandiko mapema ya Dead Sea Scrolls yanathibitisha kuwepo kwa Daniel, hoja yako ya “forgery” bado ina nguvu?
Je, mlolongo wa wafalme na matukio yaliyotajwa katika Daniel yalingana na historia halisi, je, huoni hii kama uthibitisho wa uhalisia wa Daniel?
Hii hoja yako mbona dhaifu sana ,Historia ya kale haikuhifadhi kila undani wa kila mkoa au kila kifaa cha muziki kilichotumika, na lugha zilizotumika zinapaswa kuchambuliwa kwa msamiati, sarufi, na muktadha wa kifalme., hebu leta hoja NZITO NZITO na ngumu, Mimi ndio nazipendaKwanza tushaona majina ya wafalme, pamoja na habari nyingine nyingi tu za muda huo, yaliyoandikwa katika kitabu cha Daniel yamekosewa, hayapo sawa na ukweli wa kihistoria.
Post #25 imeandika habari hizo in detail.
Mpaka namba za mikoa ya falme, mpaka musical instruments, mpaka lugha iliyotumika.
Sasa hata kama kitabu cha Daniel kinafanana na Dead Sea Scrolls, na vyote vinakosana na historia, hapo huoni kwamba historia ndiyo tuiangalie na hayo mambo ya Daniel na Dead Sea Scrolls ni mambo ya kuungaunga tu zamani huko?
Mkuu,Hii hoja yako mbona dhaifu sana ,Historia ya kale haikuhifadhi kila undani wa kila mkoa au kila kifaa cha muziki kilichotumika, na lugha zilizotumika zinapaswa kuchambuliwa kwa msamiati, sarufi, na muktadha wa kifalme., hebu leta hoja NZITO NZITO na ngumu, Mimi ndio nazipenda
Tafiti za paleography zinaonyesha kwamba maandiko ya Daniel yana muundo wa Kisemi, Aramaiki na Kiyahudi wa karne ya 6 KK, na haya yanalingana na rekodi zingine za kihistoria za Babeli.
Zaidi, Dead Sea Scrolls zinazothibitisha maandiko mapema ya Daniel haziungi mkono tu bali zinaonyesha kuwa maandiko hayo yalikuwepo mapema, hayakuandikwa kama kitabu cha baadaye cha kudanganya historia kama unavyodai .
Ushahidi wa kihistoria kutoka Mesopotamia, ikiwa ni pamoja na chronicles za kifalme, epigrafi, na matukio yaliyorekodiwa, unaendana kwa kiasi kikubwa na mlolongo wa Daniel, mlolongo wa wafalme, na matukio yanayoulizwa.
Kwa hivyo, hoja kwa Daniel au Dead Sea Scrolls ni “kuungaunga tu” inakufa kifo cha mende kwa sababu kuna uthibitisho wa kihistoria unaounganisha maandiko haya na matukio halisi.
Je, ukiangalia ushahidi wa kihistoria na akolojia, bado unaweza kudai kwamba Daniel ni “hadithi tu”?
Watu wa archeology hao wanakutana na vitu kama hivi ,halafu wewe unasema Daniel hakuwepo😂😂
Ndugu jiandae ubatizwe tu
View attachment 3442419
Kiranga, unao ushahidi pia kuwa Daniel nabii hakuwepo na kwamba ni character ya kutungwa tu?Post #25 inaanza kwa kuhoji hata uwepo wa Daniel. Hakuna ushahidi wa kueleweka wa kihistoria kwamba alikuwapo, na kwamba si mtu wa hadithi tu.
Ungekuwa unaijibu post #25 kisomi, ungeanzia na point hii kwanza.
Ila kwa sasa unarukaruka tu hujibu hoja kisomi.
Je, unaweza kutoa uthibitisho wa kihistoria unaoonyesha kuwa Dead Sea Scrolls zimehaririwa kuanzia karne ya 2 KK?Wayahudi wamekuwa wakihariri vitabu vyao kila mara ku fit utatuzi wa matatizo ya jamii yao.
Ukimsoma Kugel na wanazuoni wengi wa Biblia utaelewa hili.
Unawezaje kuhakikisha Dead Sea Scrolls hazijawahi kuhaririwa?
Sio imejitahidi bali Biblia ndicho source ya kuaminika kwa masuala yamhusuyo Mungu na mambo ya mbeleni (unabii)Kwenye Utabiri wa matukio ya kihistoria biblia imejitahidi.
Hoja ya mikoa ni dhaifu, maana sidhani kama una uthibitisho kulikuwa na mikoa mingapi, naona umekazania na mikoa ,unaacha hoja na point muhimu za msingiMkuu,
Miaka ya baadaye tukiona kitabu cha mtu anayedai aliishi Tanzania ya leo, akaandika akakosea kupanga marais, akaandika akakosea kutaja namba ya mikoa ya Tanzania, muda mabao Tanzania ina mikoa 31, yeye akasema ina mikoa 120, tutajua huyu mtu hakuishi katika hii Tanzania ya leo anayosema kaishi.
Hili ndilo limetokea katika kitabu cha Daniel.
Muandishi kakosea kupanga wafalme, kakosea hata namba ya mikoa katika ufalme mikoa takriban 30 kaisema 120, mpaka maneno aliyotumia wasomi wameyachambua na kujua huyu muandishi hajaishi zama hizi huyu ni wa baadaye ila anafoji kuwa ni wa kabla.
Tukiangalia haya yote, kwa ujumla wake, pamoja na ukweli kuwa mpaka sasa hakuna ushahidi wowote wa nje ya Biblia kuwa Daniel aliishi wakati huo mnaosema aliishi, ndiyo tunahitimisha kuwa huyu Daniel hakuwapo, na utabiri unaosemwa kuwa aliufanya, ni longolongo zilizoungwaungwa baadaye tu baada ya matukio kupita.