chizcom
JF-Expert Member
- Jul 31, 2016
- 8,680
- 18,035
Kutoana na kutoka ukoloni mpaka kuwa watawala kuna utofauti kati ya idara za usalama na ulinzi kabla na baada ya uhuru, hasa katika muktadha wa Afrika na mataifa mengine yaliyojitawala kutoka kwa wakoloni.
Kabla ya uhuru, idara za usalama na ulinzi mara nyingi zilikuwa zikitumika kama vyombo vya kulinda maslahi ya wakoloni badala ya raia. Mara nyingi ziliongozwa na sera zilizokuwa na mwelekeo wa kuzuia harakati za ukombozi na uhuru wa kisiasa. Wakati wa harakati za kupigania uhuru, vyama vya kisiasa vilianzisha vikundi vyao vya ulinzi ambavyo viliweza kuwa na mvuto mkubwa katika mwelekeo wa taasisi hizo baada ya uhuru.
Baada ya uhuru, nchi nyingi zilihamia kwenye mfumo wa vyama vya siasa vinavyotawala kwa muda mrefu, na mara nyingi idara za usalama na ulinzi zilikuwa na uhusiano wa karibu na chama tawala. Hii ilisababisha changamoto kadhaa, kama vile:
Kabla ya uhuru, idara za usalama na ulinzi mara nyingi zilikuwa zikitumika kama vyombo vya kulinda maslahi ya wakoloni badala ya raia. Mara nyingi ziliongozwa na sera zilizokuwa na mwelekeo wa kuzuia harakati za ukombozi na uhuru wa kisiasa. Wakati wa harakati za kupigania uhuru, vyama vya kisiasa vilianzisha vikundi vyao vya ulinzi ambavyo viliweza kuwa na mvuto mkubwa katika mwelekeo wa taasisi hizo baada ya uhuru.
Baada ya uhuru, nchi nyingi zilihamia kwenye mfumo wa vyama vya siasa vinavyotawala kwa muda mrefu, na mara nyingi idara za usalama na ulinzi zilikuwa na uhusiano wa karibu na chama tawala. Hii ilisababisha changamoto kadhaa, kama vile:
- Upendeleo wa kisiasa – Idara za usalama na ulinzi zilianza kuwa vyombo vya kulinda chama tawala badala ya kulinda raia wote kwa usawa.
- Kukandamiza upinzani – Vyombo vya usalama vilitumika kudhibiti upinzani wa kisiasa badala ya kutekeleza haki na sheria kwa usawa.
- Kutokuwa na uhuru wa taasisi – Badala ya kuwa taasisi huru zinazoongozwa na katiba na sheria, mara nyingi idara hizi zilikuwa zinafuata matakwa ya wanasiasa.