NYAQ
Member
- Feb 23, 2016
- 98
- 284
Kwa mtazamo wangu, uongozi wa Rais Samia una pande mbili tofauti sana: upande wa uchumi/maendeleo kuna mambo ya kupongeza, lakini upande wa demokrasia na siasa hasa baada ya uchaguzi wa 2025 kuna mambo mazito sana ya kuhoji.
1. Kwenye uchumi na maendeleo — kuna mafanikio
Tanzania imeendelea kukua kiuchumi. World Bank inaonyesha uchumi ulikua karibu 5.8% katika nusu ya kwanza ya 2025, ukisukumwa na madini, ujenzi, huduma za fedha na mauzo ya nje. Pia inflation imeendelea kuwa chini kwa ujumla.
Kwa hiyo si sahihi kusema kwamba kipindi cha Samia hakijawa na maendeleo. Miundombinu, uwekezaji, utalii, nishati na miradi mikubwa ni maeneo ambayo serikali imeendelea kusukuma.
Lakini tatizo ni hili: ukuaji wa GDP haujitoshelezi. Mtanzania wa kawaida anahitaji kuona ajira, kipato, biashara zinazokua na gharama za maisha zinazomudu. World Bank pia inaonya kwamba changamoto ya ajira na mapungufu ya human development bado ni kubwa.
2. Kwenye demokrasia — hapa ndipo ninapoona tatizo kubwa zaidi
Mwanzoni mwa uongozi wa Samia kulikuwa na matumaini makubwa kwamba Tanzania ingeenda kwenye siasa za maridhiano, uhuru wa vyama na kufungua democratic space.
Lakini mambo ya uchaguzi wa 2025 yamebadilisha sana picha hiyo. CHADEMA ilizuiwa kushiriki uchaguzi, Tundu Lissu alikuwa amekamatwa, na uchaguzi wenyewe ukawa na vurugu kubwa. Samia alitangazwa mshindi kwa takriban 98%, lakini mazingira ya uchaguzi yamekuwa yakikosolewa vikali.
Na sasa, Agosti 2026, suala hilo bado linaendelea kuwa zito: serikali iliunda tume kuchunguza vurugu za uchaguzi, na taarifa iliyotajwa na Reuters inaweka idadi ya waliokufa kwenye angalau 518.
Hapo ndipo mimi ningesema: Tanzania inaweza kuwa inafanya vizuri kiuchumi lakini ikawa inarudi nyuma kisiasa.
3. Jambo linalonipa wasiwasi zaidi
Ni kwamba CCM ikiwa na nguvu sana bila opposition yenye uwezo wa kushindana kwa uhuru, checks and balances zinapungua.
Hata kama mtu ni shabiki wa CCM, ni muhimu kuwa na opposition yenye nguvu. Si kwa sababu opposition lazima itawale, bali kwa sababu inailazimisha serikali:
1.kujibu maswali magumu,
2.kupunguza matumizi mabaya ya madaraka,
3.kusikiliza wananchi,
4.kuboresha sera,
5.na kuhakikisha uchaguzi unaaminika.
Kwa sasa, kukamatwa na kushtakiwa kwa viongozi/wanachama wa upinzani bado ni suala kubwa; AP iliripoti Julai 2026 kwamba CHADEMA ilisema viongozi wake 51 walikamatwa na kushtakiwa kwa makosa ya ugaidi kuhusiana na maandamano yaliyopangwa.
4. Kuna jambo la kuvutia sana kuhusu Samia
Ninamuona Samia kama rais mwenye uwezo wa kuendesha serikali na kujenga mahusiano ya kimataifa, lakini ambaye ameshindwa—au hakuchagua—kuweka mpaka wazi kati ya kulinda utulivu wa nchi na kulinda nafasi ya kisiasa ya CCM.
Hapo ndipo legacy yake itakapopimwa.
Kwa sababu miaka ya mwanzo ya Samia watu wengi waliona kama Tanzania inafunguka. Lakini kama mwisho wa utawala wake utakumbukwa zaidi kwa uchaguzi usioaminika, vurugu, kukandamiza opposition na kupungua kwa democratic space, hiyo itafuta sehemu kubwa ya sifa alizokuwa amejenga mwanzo.
Na tukio la hivi karibuni la kujiuzulu kwa Makamu wa Rais Emmanuel Nchimbi ni ishara kwamba kuna pia mvutano wa ndani ya mfumo wa uongozi/CCM ambao unastahili kufuatiliwa. Nchimbi alikuwa ametetea umuhimu wa kupata katiba mpya kabla ya kujiuzulu.
Kwa kifupi, ningemuweka hivi:
Mtazamo wangu
Uchumi
🟢 Nzuri
Miundombinu
🟢 Nzuri
Uwekezaji/biashara
🟢 Inaendelea vizuri
Mahusiano ya kimataifa
🟢 Nzuri
Ajira kwa vijana
🟡 Bado changamoto
Gharama za maisha
🟡 Changamoto
Demokrasia
🔴 Wasiwasi mkubwa
Uhuru wa opposition
🔴 Wasiwasi mkubwa
Uchaguzi 2025
🔴 Tatizo kubwa
Legacy ya Samia
🟡 Bado haijaamuliwa
Kwa hiyo sitaki kusema "Samia ni rais mzuri" au "Samia ni rais mbaya" kwa ujumla. Ningeisema hivi: amekuwa na performance nzuri zaidi kwenye uchumi, uwekezaji na diplomacy kuliko kwenye demokrasia na political freedoms.
Na kwa Tanzania ya sasa, swali kubwa si tu "uchumi unakua?" bali "uchumi unakua huku wananchi wakiwa na uhuru gani wa kuhoji, kushindana
1. Kwenye uchumi na maendeleo — kuna mafanikio
Tanzania imeendelea kukua kiuchumi. World Bank inaonyesha uchumi ulikua karibu 5.8% katika nusu ya kwanza ya 2025, ukisukumwa na madini, ujenzi, huduma za fedha na mauzo ya nje. Pia inflation imeendelea kuwa chini kwa ujumla.
Kwa hiyo si sahihi kusema kwamba kipindi cha Samia hakijawa na maendeleo. Miundombinu, uwekezaji, utalii, nishati na miradi mikubwa ni maeneo ambayo serikali imeendelea kusukuma.
Lakini tatizo ni hili: ukuaji wa GDP haujitoshelezi. Mtanzania wa kawaida anahitaji kuona ajira, kipato, biashara zinazokua na gharama za maisha zinazomudu. World Bank pia inaonya kwamba changamoto ya ajira na mapungufu ya human development bado ni kubwa.
2. Kwenye demokrasia — hapa ndipo ninapoona tatizo kubwa zaidi
Mwanzoni mwa uongozi wa Samia kulikuwa na matumaini makubwa kwamba Tanzania ingeenda kwenye siasa za maridhiano, uhuru wa vyama na kufungua democratic space.
Lakini mambo ya uchaguzi wa 2025 yamebadilisha sana picha hiyo. CHADEMA ilizuiwa kushiriki uchaguzi, Tundu Lissu alikuwa amekamatwa, na uchaguzi wenyewe ukawa na vurugu kubwa. Samia alitangazwa mshindi kwa takriban 98%, lakini mazingira ya uchaguzi yamekuwa yakikosolewa vikali.
Na sasa, Agosti 2026, suala hilo bado linaendelea kuwa zito: serikali iliunda tume kuchunguza vurugu za uchaguzi, na taarifa iliyotajwa na Reuters inaweka idadi ya waliokufa kwenye angalau 518.
Hapo ndipo mimi ningesema: Tanzania inaweza kuwa inafanya vizuri kiuchumi lakini ikawa inarudi nyuma kisiasa.
3. Jambo linalonipa wasiwasi zaidi
Ni kwamba CCM ikiwa na nguvu sana bila opposition yenye uwezo wa kushindana kwa uhuru, checks and balances zinapungua.
Hata kama mtu ni shabiki wa CCM, ni muhimu kuwa na opposition yenye nguvu. Si kwa sababu opposition lazima itawale, bali kwa sababu inailazimisha serikali:
1.kujibu maswali magumu,
2.kupunguza matumizi mabaya ya madaraka,
3.kusikiliza wananchi,
4.kuboresha sera,
5.na kuhakikisha uchaguzi unaaminika.
Kwa sasa, kukamatwa na kushtakiwa kwa viongozi/wanachama wa upinzani bado ni suala kubwa; AP iliripoti Julai 2026 kwamba CHADEMA ilisema viongozi wake 51 walikamatwa na kushtakiwa kwa makosa ya ugaidi kuhusiana na maandamano yaliyopangwa.
4. Kuna jambo la kuvutia sana kuhusu Samia
Ninamuona Samia kama rais mwenye uwezo wa kuendesha serikali na kujenga mahusiano ya kimataifa, lakini ambaye ameshindwa—au hakuchagua—kuweka mpaka wazi kati ya kulinda utulivu wa nchi na kulinda nafasi ya kisiasa ya CCM.
Hapo ndipo legacy yake itakapopimwa.
Kwa sababu miaka ya mwanzo ya Samia watu wengi waliona kama Tanzania inafunguka. Lakini kama mwisho wa utawala wake utakumbukwa zaidi kwa uchaguzi usioaminika, vurugu, kukandamiza opposition na kupungua kwa democratic space, hiyo itafuta sehemu kubwa ya sifa alizokuwa amejenga mwanzo.
Na tukio la hivi karibuni la kujiuzulu kwa Makamu wa Rais Emmanuel Nchimbi ni ishara kwamba kuna pia mvutano wa ndani ya mfumo wa uongozi/CCM ambao unastahili kufuatiliwa. Nchimbi alikuwa ametetea umuhimu wa kupata katiba mpya kabla ya kujiuzulu.
Kwa kifupi, ningemuweka hivi:
Mtazamo wangu
Uchumi
🟢 Nzuri
Miundombinu
🟢 Nzuri
Uwekezaji/biashara
🟢 Inaendelea vizuri
Mahusiano ya kimataifa
🟢 Nzuri
Ajira kwa vijana
🟡 Bado changamoto
Gharama za maisha
🟡 Changamoto
Demokrasia
🔴 Wasiwasi mkubwa
Uhuru wa opposition
🔴 Wasiwasi mkubwa
Uchaguzi 2025
🔴 Tatizo kubwa
Legacy ya Samia
🟡 Bado haijaamuliwa
Kwa hiyo sitaki kusema "Samia ni rais mzuri" au "Samia ni rais mbaya" kwa ujumla. Ningeisema hivi: amekuwa na performance nzuri zaidi kwenye uchumi, uwekezaji na diplomacy kuliko kwenye demokrasia na political freedoms.
Na kwa Tanzania ya sasa, swali kubwa si tu "uchumi unakua?" bali "uchumi unakua huku wananchi wakiwa na uhuru gani wa kuhoji, kushindana
