Elezea huo mfumo wa ndege, usiishie to kusema ECS.Ndege zina mfumo maalum wa kuchakata hewa na kuingiza oxygen ndani ya ndege na pia kutoa hewa chafu ndani ya ndege, unaitwa Environmental Control System(ECS)
Tumeshaongea kwenye hoja huko mbele mkuu. Nyumba esp magorofa kuna vents na space za kuingiza hewa ndani unakuta oxygen ya kuchakatwa na AC ipo ya kutosha.Sasa AC ya kazini ina tofauti gani na kwenye gari na kwenye bus na kwenye ndege.
AC masaa yote kumbe mshika remote umeweka 29, yaani hapo ni kama umezima tu, ila ili usionekane mkuda umewasha kizushi.
Naunga hoja mkono.Elezea huo mfumo wa ndege, usiishie to kusema ECS.
Kimsingi mfumo wa ndege na bus hauna tofauti kubwa, japo upo more advanced kuliko wa mabasi. Ndege hazitoi fresh air kutoka angani kwa sababu ya hewa kuwa too thin, kimsing 30,000ft kuna oxygen ndogo sana hivyo ndege hata ikitumia mfumo wa kuingiza oxygen kutoka nje itakuwa kazi bure tu.
Rather, inatumia hewa inayotokana na engine compressors kuchakata hadi kupata oxygen, inafanya recycling ya hewa inayotoka kwa abiria ili kupata hewa mpya.
Likewise kwa bus, mfumo ni huo huo ila unahusisha hewa ya nje+hewa inayokuwa recircled kutoka kwa abiria. Changamoto ya mabasi kubwa ni kuwa, compression ya hewa ni ndogo as compared to airplanes hivyo abiria hapati 100% ya oxygen anayoihitaji na hivyo uchovu, kichwa kuuma nk lazima itokee.
Katika maendeleo ya usafiri ambayo sijaona umuhimu wake ni bus zenye vyoo ndani na AC, nikipinda hizi bus hasa safari za mchana huwa nahisi hewa nzito sana ndani ya gari. Sijui kama kisayansi ni sahihi au inashauriwa kusafiri watu 50 masaa nane ndani ya Bus ambalo mmesongamana mkiwa mmefunga vioo eti mnategemea AC. Mimi huwa naona bora kufungua tu vioo kupata hewa natural ila tatizo makonda huwa wanalazimisha kufunga vioo vyote.
Inawezekana sababu nyingine ya watu kuchoka sana kwenye hizi safari za bus kama walikuwa wanalima mashamba ni pamoja na mzunguko mbaya wa hewa kwenye hizi bus.
Haya maelezo nimempa kutoka kichwani kwangu. Ila haelewi na hataki kuelewa.Umetumia AI ila ime "prompt" isivyo, nimetumia AI pia nikiilezea itumie taarifa za kisayansi na haya ndiyo majibu yake kwa kirefu.
Hii ni hoja ya kiufundi na kimsingi ya kisayansi kuhusu mifumo ya kiyoyozi (AC) kwenye mabasi ya abiria:
1. Mfumo wa Uzungushaji Hewa (Air Recirculation vs Fresh Air Intake)
- Mifumo mingi ya AC ya mabasi ya kisasaina modes mbili:
- Recirculation mode – inazungusha tena hewa ile ile ya ndani ya basi. Hii husaidia baridi kufanikishwa haraka na inapunguza matumizi ya mafuta kwa sababu mfumo haulazimiki kupooza hewa moto kutoka nje.
- Fresh air intake mode – huchukua hewa safi kutoka nje, kui-filter, kisha kuichanganya na hewa ya ndani.
- Kihandisi, mabasi ya masafa marefu huwa na mchanganyiko wa hewa safi na recirculated air (kwa mfano, 20–30% fresh air + 70–80% recirculation). Hii inalenga kudumisha kiwango cha oksijeni na kupunguza accumulation ya kabondioksaidi (CO₂).
2. Hatari ya Kushuka kwa Oksijeni Ndani ya Basi
- Kisayansi: Binadamu anapumua, hewa ya oksijeni (O₂) hupungua na kabondioksaidi (CO₂) huongezeka.
- Ikiwa basi litakuwa limefungwa kabisa na AC ikawa kwenye full recirculation kwa muda mrefu (bila fresh air intake), kiwango cha O₂ kinaweza kushuka taratibu huku CO₂ ikipanda.
- Dalili za viwango vya juu vya CO₂ (>1,000 ppm) ni uchovu, maumivu ya kichwa, kichefuchefu, na kupoteza umakini. Kwa viwango vya juu zaidi, inaweza kuleta madhara makubwa kiafya.
- Hata hivyo, mifumo ya mabasi ya abiria mara nyingi huundwa kuhakikisha kuna kiwango fulani cha hewa mpya kinachoingia, ili kuzuia tatizo hili.
3. Ushauri Kuhusu Matumizi ya AC Katika Mabasi ya Masafa Marefu
- Kitaalamu inashauriwa:
- AC iwe inafanya kazi muda wote wa safari ili kudumisha joto na unyevunyevu salama kwa abiria.
- Kwenye masafa marefu, mfumo uwe ume-set kwenye mixed mode (fresh air + recirculation). Hii inahakikisha kuna mzunguko endelevu wa hewa safi kuzuia upungufu wa oksijeni na kuondoa gesi chafu.
- Kuepuka full recirculation kwa masafa marefu (zaidi ya dakika 30–60 mfululizo) bila kuingiza fresh air.
- Wakati wa mapumziko (mfano basi likisimama kituo), madirisha au milango inaweza kufunguliwa kwa muda mfupi ili kuongeza hewa safi zaidi.
4. Hitimisho
- AC ya basi haisababishi hewa kukosekana endapo imewekwa kwa mpangilio sahihi, kwa sababu inaingiza kiasi cha hewa mpya.
- Hatari ipo tu endapo basi litakuwa kwenye 100% recirculation mode kwa muda mrefu bila fresh air intake.
- Kwa usalama wa kiafya na faraja ya abiria, inashauriwa AC iendelee kuwashwa safari nzima, lakini ikiwa katika mpangilio wa kuchanganya hewa ya ndani na hewa mpya ya nje.
Daah yaani uchafu wa Yutong ufanansihe na bus moja linalogharimu zaidi ya 1B aisee hayo mayutong ajali kidogo tu utasikia watu kadhaa wamekufa gari halina hata Kinga yeyote kwa abiria wake..Hahaha eti Irizar ni ushamba tu unakusumbua mabasi yote viwango vya AC vinafanana iwe ni Irizar au Yutong
Kwenye mabasi yenye AC kila seat ina sehemu ya AC kwa juu
Dereva anaweza kuamua kiwango cha ubaridi au wewe abiria pale ulipoketi unaweza kuset kiwango chako
Yutong na BYD zinanunuliwa zaidi sana hapo Ulaya kuliko IrizarWewe Kuomitang acha kufananisha Irizar na makopo ya kubebea watu hayo Yutong.
Higer ndio basi pendwa zaidi ZambiaDaah yaani uchafu wa Yutong ufanansihe na bus moja linalogharimu zaidi ya 1B aisee hayo mayutong ajali kidogo tu utasikia watu kadhaa wamekufa gari halina hata Kinga yeyote kwa abiria wake..
Wazambia walikua nyuma kwenye Usafiri wa abiria ila Bus wanazotumia sasa hivi sisi ndio tupo nyuma tena...
Zambia wanatumia bus zenye bodi ya Brasil na Spain jamaa zetu wapo na Shalom au Likili Bus na yule mzee wa Jordan wote wapo na bus za bei kwa sababu kwao kodi ni ndogo Wazambia wana Bus double decker inakuja SA na ndani seat za ngozi ina zaidi ya Mika kumi Jordan huyo..Yutong na BYD zinanunuliwa zaidi sana hapo Ulaya kuliko Irizar
Higer ndio basi pendwa zaidi Zambia
Umesema vema
Katika maendeleo ya usafiri ambayo sijaona umuhimu wake ni bus zenye vyoo ndani na AC, nikipinda hizi bus hasa safari za mchana huwa nahisi hewa nzito sana ndani ya gari. Sijui kama kisayansi ni sahihi au inashauriwa kusafiri watu 50 masaa nane ndani ya Bus ambalo mmesongamana mkiwa mmefunga vioo eti mnategemea AC. Mimi huwa naona bora kufungua tu vioo kupata hewa natural ila tatizo makonda huwa wanalazimisha kufunga vioo vyote.
Inawezekana sababu nyingine ya watu kuchoka sana kwenye hizi safari za bus kama walikuwa wanalima mashamba ni pamoja na mzunguko mbaya wa hewa kwenye hizi bus.
Kaka nakuheshimu ila huu naona ni utetezi tu 😄Ndege zina mfumo maalumu wa kuchakata, kuingiza oxygen na kutoa hewa chafu nje unaoitwa Environmental Control System(ECS).
Higer na brands nyingine za Kichina kama Zhong zinanunuliwa zaidi ZambiaZambia wanatumia bus zenye bodi ya Brasil na Spain jamaa zetu wapo na Shalom au Likili Bus na yule mzee wa Jordan wote wapo na bus za bei kwa sababu kwao kodi ni ndogo Wazambia wana Bus double decker inakuja SA na ndani seat za ngozi ina zaidi ya Mika kumi Jordan huyo..
nimemshangaa anafananisha pipa la angani na mabasi mabondo ya mchinaNdege zina mfumo maalumu wa kuchakata, kuingiza oxygen na kutoa hewa chafu nje unaoitwa Environmental Control System(ECS).
Upo sahihi mkuu, mfumo wa Air conditioning unataka usafi sana. Mabasi mengi Tanzania fundi anafanya daily check up ya Engine na sehemu nyingine. Kwenye basi za masafa inatakiwa kila Siku Ac cabin filter iwe inakaguliwa na kupulizwa uchafu, pia Ac ufanyaji kazi wake inachukua hewa iliyopo karibu na basi na bado mabasi mengine unakuta lina AC ndani usafi kwenye stand carrier, floor si mzuri. Basi inatoa moshi safari nzima ile hewa ya ukaa jua mtaivuta asilimia fulani, njia za vumbi,stand za vumbiKitaalamu hapo changamoto ni kwenye mfumo wa basi wa kuingiza oxygen ila sio kwamba idadi ya abiria imezidi uwezo wa AC
Manufacturers wa mabasi hawakurupuki kuweka AC ambazo hazitaendana na idadi ya abiria
Tatizo la wakurugenzi wengi wanaomiliki mabasi ni kutofanyia service mfumo wa AC
Lakini pia kuna wakati madereva wengine huwa wanazima makusudi
mkuu kama AC ipo on na unaona hewa nzito the thing ni kwamba kunafanyika circulation ya hewa ambayo ipo ndani ya bus tuu hamna hewa inavutwa kutoka nje na ndio maana nikakuambia lazima dereva hajaswitch from internal circulation to external circulation na hii inaweza kua kasahau au hajui mfumo wa ac unafanyaje kazi yeye akiingia ndani ya bus anawasha tuu AC basi anaendelea na safari. Ila hamna manufacturer ambaye anaweza kutengeneza bus halafu akaweka mode moja tuu NO.Una uhakika gani anakuwa amesahau ku switch on na sio kwamba haipo kabisa au hajawasha kwa makusudi kwa sababu zake binafsi au kubana matumizi ya bus?