Mgogoro kati ya Iran na Israel umechukua sura mpya ya hatari mwezi huu wa Juni 2025, ukibeba historia ya chuki ya muda mrefu, mashambulizi ya maneno, na sasa mashambulizi ya moja kwa moja.
Chanzo chake ni cha muda mrefu, lakini hali ya sasa imechochewa na mfululizo wa matukio makubwa yaliyoanza rasmi kufumuka upya mnamo Aprili 13, 2024, wakati Iran ilirusha makombora na ndege zisizo na rubani zaidi ya 300 dhidi ya Israel ikiwa ni mara ya kwanza kwa Iran kuishambulia Israel moja kwa moja kutoka ardhi yake. Israel ilijibu kwa shambulio la kulipiza kisasi dhidi ya miundombinu ya kijeshi ya Iran katika mji wa Isfahan, ikieleza kuwa ni kulinda mamlaka yake na kuzuia mashambulizi ya baadaye.
Mwezi huu, tarehe 9 Juni 2025, shambulizi kubwa la anga lilitokea karibu na mji wa Kermanshah, magharibi mwa Iran, likielekezwa kwenye kituo cha kijeshi cha Kikosi cha Quds cha Jeshi la Mapinduzi la Iran (IRGC). Katika shambulizi hilo, maafisa waandamizi watano wa IRGC waliuawa, akiwemo Kamanda wa operesheni za nje Brigedia Jenerali Hassan Rahimi. Ingawa Israel haijathibitisha rasmi kuhusika, vyombo vya habari vya kimataifa na wachambuzi wa usalama wamehusisha Israel moja kwa moja na shambulizi hilo, wakilitaja kuwa moja ya mashambulizi ya "kisasa, cha kimkakati na chenye athari kubwa zaidi" kufanywa dhidi ya Iran mwaka huu.
Baada ya tukio hilo, Kiongozi Mkuu wa Iran, Ayatollah Ali Khamenei, alitoa kauli kali tarehe 10 Juni 2025, akisema:
βDamu ya mashujaa wetu haitamwagika bure. Wale waliovamia enzi yetu watajuta. Israel itakabiliana na jibu la wazi, lisilo na onyo, na litakaloandikwa katika historia ya mashariki ya kati.β
Hadi sasa, Iran inaendelea kujiandaa kwa kile inachokiita βjibu la kimkakatiβ, huku mashirika ya Iran kama Hizbullah, wanamgambo wa Iraq, na vikundi vya Syria vikionekana kuongeza ujasiri wa mashambulizi dhidi ya Israel na washirika wake. Nayo Israel inaendelea kufanya mashambulizi ya kijeshi nchini Syria na kuimarisha mfumo wake wa ulinzi wa angani kwa kuungwa mkono na Marekani.
Kwa mujibu wa wachambuzi wa usalama wa Mashariki ya Kati, hatma ya mgogoro huu inabaki kuwa tete sana. Ikiwa mashambulizi kama haya yataendelea, kuna uwezekano wa kuingia katika vita ya wazi baina ya Iran na Israel, ambavyo vinaweza kuvuruga usalama wa kanda nzima na hata kuvuta mataifa makubwa kama Marekani, Urusi, na Saudi Arabia katika mzozo huo.