VITA YA IRAN
16 March 2026
Abu Dhabi
'Iran haipaswi kuruhusiwa kushikilia mateka wa uchumi wa dunia,' waziri wa UAE aambia Euronews
Waziri wa Mambo ya Nje wa UAE Bi. Lana Nusseibeh alituma ujumbe wazi kwa serikali za EU katika mahojiano na Euronews, akisema kwamba utulivu katika eneo hilo unahusiana kwa karibu na maslahi ya kiuchumi na usalama ya Ulaya.
View: https://m.youtube.com/watch?v=3-ioN4f12xA
Waziri wa Nchi wa Falme za Kiarabu Bi. Lana Nusseibeh alitoa wito kwa ulimwengu kuilazimisha Tehran kuondoa kizuizi chake kwenye njia muhimu ya maji ya meli, Mlango-Bahari wa Hormuz, na akasifu usaidizi uliotolewa na Umoja wa Ulaya tangu kuanza kwa vita vya Iran
Katika mahojiano mapana na Euronews huko Abu Dhabi, Nusseibeh alisema, "Iran haipaswi kuruhusiwa kushikilia uchumi wa dunia mateka kwa tabia yake ya kihalifu ya serikali."
Katika mahojiano hayo, Nusseibeh alionya kwamba matokeo ya kuvurugika kwa njia nyembamba ya maji kati ya Iran na Oman yanaenea zaidi ya eneo hilo, akisisitiza kwamba "duniani, takriban 20% ya usambazaji wa nishati duniani hupitia njia hiyo nyembamba ya maji."
"Ikiwa hilo litavurugika, lina athari sio tu kwa bei za nishati duniani lakini pia usalama wa chakula duniani na usambazaji wa chakula, na hilo litaathiri bili katika maduka ya mboga, bili katika vituo vya mafuta, na bei ya chakula," waziri huyo wa UAE alisema katika kipindi cha mahojiano cha Euronews cha
Dakika 12 Pamoja.
Bi. Nusseibeh aliongeza kuwa UAE inaendelea na juhudi zake endelevu za kukabiliana na mgogoro wa nishati duniani unaoendelea, ikisisitiza kujitolea kwa nchi hiyo kwa masoko ya nishati duniani.
Kuhusu usambazaji wa nishati, sisi ni wasambazaji wanaowajibika na waliojitolea kwa soko la nishati duniani, na tutaendelea kufanya tuwezavyo," waziri alisema.
Ghuba imekuwa mshirika muhimu kwa Ulaya kwa muda mrefu linapokuja suala la nishati, biashara na njia za usafirishaji duniani. Huku mvutano ukiongezeka karibu na Mlango-Bahari wa Hormuz na mashambulizi ya makombora na ndege zisizo na rubani za Iran zikilenga eneo hilo, maafisa wa Abu Dhabi wanasema ushirikiano na washirika wa Ulaya umekuwa muhimu zaidi.
Waziri huyo alisema serikali za Ulaya zimekuwa miongoni mwa washirika wa kimataifa walioshiriki zaidi tangu mgogoro uanze. "Tumekuwa tukiwasiliana mara kwa mara na serikali tofauti kote ulimwenguni tangu hili lianze, lakini ningesema Wazungu wamekuwa wakiniunga mkono sana," alisema.
Kulingana na Nusseibeh, usaidizi huo unaonyesha uhusiano wa kisiasa na kiuchumi wa muda mrefu kati ya UAE na Ulaya. "Uhusiano wetu wa kibiashara na Ulaya wa €65 bilioni kwa mwaka ni ishara thabiti kwamba pia tuko wazi kwa uwekezaji."
Uhusiano huo hauhusiani tu na biashara. Zaidi ya Wazungu nusu milioni wanaishi na kufanya kazi katika UAE, na kufanya mgogoro huu kuwa muhimu sana kwa hadhira ya Ulaya. "Tunachukulia usalama wa wakazi 500,000 wa Ulaya wanaoishi hapa kwa uzito mkubwa," Nusseibeh alisema.
Mawasiliano ya kidiplomasia yamefanyika katika ngazi mbalimbali, yakionyesha wasiwasi katika miji mikuu ya Ulaya kuhusu athari pana za kutokuwa na utulivu katika Ghuba. Jukumu muhimu la eneo hilo katika mtiririko wa nishati duniani na biashara ya baharini hufanya usumbufu uwe na athari kubwa kwa uchumi wa Ulaya.
Nusseibeh alisema UAE inaona ushirikiano wake na Ulaya kama muhimu katika kudumisha utulivu. "Hakika tunaimarisha ushirikiano wetu na Ulaya."
'Kulinda mfumo wa amani'
Waziri aliuita mgogoro huo kama kitu kikubwa zaidi ya uhusiano wa pande mbili. "Unachotetea hapa si UAE pekee. Unachotetea hapa ni mfano (...) wa kuishi pamoja, uvumilivu, na amani kwa eneo zima."
Alisema kwamba wale wanaopinga kanuni hizi wako "katika kambi ya Iran na hawa watendaji wa serikali wakorofi wanaojaribu kusambaza ubatili katika mfumo mzima wa kimataifa."
Vita vikiingia wiki yake ya tatu, Falme za Kiarabu zinasema mwitikio wake unalenga katika hatua ngumu ya kusawazisha: kulinda eneo lake huku ukizuia mgogoro huo kugeuka kuwa vita vipana vya kikanda.
Nusseibeh aliangazia jukumu la mifumo ya ulinzi ya nchi. "Imeimarishwa kwa miongo kadhaa ya uwekezaji, mazoezi katika vita halisi kote ulimwenguni kama sehemu ya miungano. Vikosi vya Jeshi vya UAE vimeweka jamii zetu na wakazi wetu salama."
Aliongeza kuwa "mistari nyekundu ni usalama, ustawi, ustawi wa jamii yetu ya Falme za Kiarabu na jamii yetu ya wageni hapa. Tunawaona wote kuwa sehemu ya nchi hii, na wanastahili ulinzi wetu."
Kwa serikali za Ghuba, hesabu ya kimkakati ni ngumu. Mwitikio wa kijeshi wenye nguvu unahatarisha kupanua mzozo na Iran, na hivyo kuwavutia wahusika wengi wa kikanda na kimataifa katika mzozo huo.
Wakati huo huo, kushindwa kujibu kwa uamuzi kunaweza kuacha miundombinu muhimu na raia wakiwa katika hatari. Waziri Nusseibeh alisisitiza ukubwa wa changamoto inayoikabili nchi hiyo, kwani UAE ilinyonya idadi kubwa zaidi ya mashambulizi ya makombora na ndege zisizo na rubani za Iran katika Mashariki ya Kati nzima tangu vita vianze.
"Tumekuwa na siku 14 zenye changamoto kubwa (...) lakini maisha yamerudi karibu kama kawaida katika UAE."
Uwezo wa nchi kudumisha utulivu unaonyesha miongo kadhaa ya maandalizi kwa ajili ya kutokuwa na uhakika wa kisiasa katika Ghuba, waziri huyo alisema. "Tumekuwa tukijiandaa kwa matukio mbalimbali katika eneo lenye misukosuko mingi kwa miongo kadhaa, kwa hivyo haya si mipango mipya."
Maandalizi hayo yanaenea zaidi ya utayari wa kijeshi. Nchi imewekeza sana katika ustahimilivu wa kiuchumi, mitandao ya vifaa na usalama wa mnyororo wa ugavi.
Kulingana na Nusseibeh, ambaye alikuwa balozi wa UAE katika Umoja wa Mataifa hadi hivi karibuni, mgogoro huo ulizuka licha ya juhudi kubwa za kidiplomasia za kuepuka kuongezeka kwa mgogoro. "Tulikuwa tumejihusisha sana na juhudi za kidiplomasia kabla ya kuongezeka huku ili kujaribu kuepuka mgogoro katika eneo hilo."
Kuendelea mbele, waziri huyo alisema mkakati wa muda mrefu wa serikali ya UAE unabaki kulenga mageuzi ya kiuchumi na viwanda vya siku zijazo na kwamba mfumo wa maendeleo wa nchi umejengwa ili kuhimili mishtuko kama hiyo ya kijiografia na kisiasa.
Kulingana na Nusseibeh, maendeleo ya UAE katika kipindi cha nusu karne iliyopita yamebadilisha kimsingi muundo wake wa kiuchumi, ikisema kwamba "tangu kuanzishwa kwetu, tumekuwa na mishtuko kadhaa."
"Hata tulipoundwa kama shirikisho, kulikuwa na watu wengi waliopinga ambao walisema shirikisho halitadumu. Hatukudumu tu. Tulikua kutoka uchumi wa kupiga mbizi hadi kuwa muuzaji nje wa kimataifa, si tu wa hidrokaboni, bali pia wa bidhaa, wa uwekezaji wa moja kwa moja wa kigeni, wa nishati safi, wa AI."
Badala ya kutegemea mapato ya mafuta pekee, nchi imetumia miongo kadhaa ikitofautiana katika sekta kama vile fedha, vifaa, na teknolojia ya hali ya juu.
Alitaja uwekezaji mkubwa wa teknolojia unaolenga kuiweka UAE kama kitovu cha kimataifa cha miundombinu ya akili bandia, ikiwa na uwekezaji wa dola trilioni 1.5 na Marekani katika vituo vya data vya AI na "uwekezaji kama huo barani Ulaya, Italia, Ufaransa, katika vituo vya data vya AI ambavyo tunajenga hapa."
Nusseibeh alisisitiza kwamba UAE ni "uchumi wa siku zijazo," akiongeza kuwa mkazo katika tasnia zinazoibuka unakusudiwa kuhakikisha kwamba UAE inabaki kuwa na ushindani katika uchumi wa dunia unaobadilika haraka.
Hata hivyo alikubali kwamba hakuna serikali inayoweza kudhibiti kikamilifu mazingira ya kijiografia yanayoizunguka. "Hatuahidi kwamba mazingira ya kikanda yanaweza kudhibitiwa kikamilifu," alisema. "Nadhani hiyo ni ahadi ya uongo," alihitimisha.
Waziri wa Nchi wa Falme za Kiarabu Bi. Lana Nusseibeh
We won't back down in face of bullying, UAE minister tells Iran
UAE Minister of State Ms. Lana Nusseibeh tells Iran to cease attacks in TV interview