Kijana wa Ifoza
JF-Expert Member
- Oct 31, 2025
- 1,180
- 2,302
Dah, Etwege mzee wangu, uchambuzi wako nimeusoma kwa umakini sana na kiukweli umechambua mambo mazito ambayo yanatafakarisha. Kuna maeneo umegonga msumari penyewe kabisa.Bila Hayati Magufuli kuwa Rais wa Tanzania wengi tungekuwa bado tunaamini Tanzania ni nchi masikini sana isiyoweza kujenga reli yake ya umeme, isiyoweza kukomesha tatizo la mgao wa umeme .
Bila Magufuli kuwa rais Mh Jakaya Kikwete angekuwa anaonekana mzee wa maana Sana ndani ya nchi na hata Samia angekuwa anaitwa mama wa huruma wa taifa.
Ujio wa Magufuli ndio ulioweka hadharani uwezo wa kuongoza na uzalendo wa akina Nape, January, Prof Muhongo, Zito Kabwe na wengine wengi kwamba hawana uzalendo wowote na nchi hii na wanachojali ni kupiga dili kwa masilahi yao binafsi.
Bila Magufuli kuwa Rais huenda ccm mtandao wangeendelea kunufaika na Freeman Mbowe kwa miaka mingi ijayo maana wengi waliaminishwa ni mpigania haki na mzalendo wa kwelikweli.
Kwa ufupi nyeti za ccm mtandao ziko hadharani na unasubiriwa muda kidogo tu wagawane mbao.
Kwanza, suala la yeye kuvunja ile dhana ya unyonge wetu liko wazi. Alitupa ule ujasiri kwamba kama taifa tunaweza kusimamia miradi mikubwa kama SGR au lile bwawa la umeme la rasilimali zetu bila kusubiri mpaka wazungu waje kutushika mkono. Hata kwenye siasa, ujio wake uliwanyoosha wengi—ndani ya CCM na upinzani kama akina Mbowe—wote ilibidi wajipange upya maana gia zilibadilika ghafla.
Lakini sasa, mzee wangu Etwege, ili tuwe wakweli kwa nchi yetu, lazima tuangalie na ule upande wa pili ambao mara nyingi huwa hauongelewi sana. Kuna mambo mawili matatu yalienda mrama sana kiuchumi na kisheria:
Kwanza kabisa, ni hili suala la matumizi ya pesa za serikali. Unajua Katiba yetu kwenye Ibara ya 135 na 136 iko wazi sana; Rais sio mmiliki wa fedha za walipakodi. Kazi ya kuidhinisha matumizi ni ya Bunge. Lakini pale tuliona maamuzi mengi ya mabilioni yakifanyika jukwaani kama mtu anayetoa hela mfukoni kwake.
Chukua ule mfano wa elimu bure ya Januari 2016. Uchaguzi uliisha Novemba, Bunge jipya likasimikwa, na kabla hata hawajakaa kupitisha bajeti yoyote ya nyongeza, hela ikaanza kumwagika mashuleni. Ni jambo jema, sawa, lakini kisheria zile hela zilitoka wapi bila kibali cha Bunge? Huo ukiukwaji wa taratibu ulisababisha matumizi mengi kufanyika kiholela nje ya bajeti rasmi ya nchi.
Pili, hii story ya kwamba tulikuwa tunajenga kwa "fedha za ndani kwa asilimia 100" ilikuwa ni maneno ya kisiasa tu ya kufurahisha umati. Ripoti za Benki Kuu (BoT) hazidanganyi. Mwaka 2015 Magufuli anaingia madarakani, deni la taifa lilikuwa kwenye trilioni 35 hivi. Cha kushangaza, mpaka anafariki mapema 2021, lile deni lilikuwa limepaa mpaka kufikia karibu trilioni 70! Yaani ndani ya miaka mitano tu tulikopa kiasi cha deni tulilolundika tangu uhuru. Tulikopa sana mikopo ya kibiashara yenye riba kubwa na tukakausha ukwasi kwenye mabenki ya ndani, kitu kilichoua mzunguko wa hela mtaani na kuumiza wafanyabiashara wetu.
Mwisho kabisa, ni ule upendeleo wa wazi wa kupeleka miradi mikubwa kule Chato ambako hakukuwa na tija yoyote ya kiuchumi. Kujenga uwanja wa ndege wa kimataifa kijijini na kulazimisha mapori ya akiba kuwa Hifadhi ya Burigi-Chato kumegharimu mabilioni ya walipakodi ambayo leo hii yangekuwa yamesaidia sekta za kilimo au afya kwenye mikoa yenye uzalishaji mkubwa. Uzalendo gani huo unaoishia nyumbani kwenu tu?
Kwa hiyo Etwege mzee wangu, ni kweli alitikisa nchi na kutuamsha, lakini ukweli mchungu ni kwamba "muujiza" wake ulitugharimu sana kiuchumi kwa kutuachia madeni makubwa, na ulivunja kabisa misingi ya sheria za nchi yetu. Uzalendo wa kweli hauwezi kupatikana kwa kuvunja Katiba na taratibu tulizojiwekea.