Sidhani kama nitaweza kukubaliana na mtazamo kwamba Julius Nyerere alikuwa Rais bora. Ingawa alikiriwa kama kiongozi mwenye maono, kuna mambo mengi ambayo yanaweza kuangaziwa ili kuelezea jinsi alivyoshindwa katika baadhi ya maeneo muhimu.
Kwanza, ni wazi kwamba Nyerere alipenda kuenziwa. Aliweka msingi wa utawala wake kwa kujenga taswira nzuri ya uongozi, lakini mara nyingi alijitenga na ukweli wa maisha ya wananchi. Katika harakati zake za kuleta umoja, aliweza kuungana na makundi mbalimbali, lakini hatimaye alijikuta akijenga muungano ambao umekuwa na athari mbaya kwa nchi. Muungano huu na Zanzibar, ambao wengi wanauita "muungano wa maskini," umeonekana kama chanzo cha matatizo mengi yanayoikabili Tanzania leo.
Muungano huo ulitokana na wazo la kuleta umoja, lakini katika ukweli, umekuwa na muundo wa unyonyaji.
Serikali ya muungano ilijenga mfumo ambao umewanyima watu wa Tanganyika haki zao za msingi. Tofauti za kisiasa na kiuchumi kati ya Zanzibar na Tanganyika zimekuwa chanzo cha migogoro, na matokeo yake ni kwamba watu wengi wa Tanganyika wanahisi wamesahaulika katika utawala wa muungano.
Hii ni shida kubwa ambayo Nyerere alipaswa kuzingatia zaidi, lakini badala yake alijikita katika kuimarisha mamlaka yake.
Aidha, sera za kiuchumi zilizotekelezwa na Nyerere, kama vile Ujamaa, zilisababisha matatizo makubwa ya kiuchumi. Ingawa alijaribu kujenga jamii yenye usawa, sera hizo zilishindwa kutekelezwa kwa ufanisi.
Mifumo ya kilimo na viwanda vilivyokuwa na lengo la kuleta maendeleo yalishindwa, na matokeo yake ni kwamba wengi walikosa ajira na kipato. Hali hii ilichangia katika kuingizwa kwa nchi katika hali ya umaskini, ambayo bado inashuhudiwa katika maeneo mengi ya Tanzania.
Nyerere pia alikumbana na changamoto za kisiasa. Ingawa alijitahidi kuimarisha umoja wa kitaifa, alishindwa kukubali tofauti za kisiasa na mawazo mbalimbali.
Aliweza kuondoa wapinzani wengi wa kisiasa, na hivyo basi alijenga mfumo wa siasa ya chama kimoja, ambacho hakikutoa nafasi kwa mawazo tofauti. Hii ilileta hali ya kutokuwepo kwa demokrasia na uhuru wa kujieleza, na matokeo yake ni kwamba watu wengi walijikuta wakiishi katika hofu na woga.
Katika mazingira haya, ni vigumu kuweza kusema kwamba Nyerere alikuwa kiongozi bora. Ingawa alijaribu kuleta umoja na maendeleo, njia alizotumia zilikuwa na upungufu mkubwa.
Kila mtu anaweza kuona kwamba kumekuwa na matatizo mengi yanayoambatana na utawala wake, na haya ni mambo ambayo yanahitaji kuangaziwa kwa kina.
Kwa hivyo, ni muhimu kutathmini uongozi wa Nyerere kwa njia ya kiukweli. Ingawa alikumbukwa kwa malengo mazuri, ni muhimu kufahamu kwamba matendo yake hayakuwa na matokeo chanya kwa kila mtu.
Muungano wa Tanzania umekuwa na historia ngumu, na ni wakati wa kuangalia kwa makini jinsi uongozi wa Nyerere ulivyoshiriki katika kuunda hali hii. Ukweli ni kwamba, ingawa Nyerere alikuwa na maono, utekelezaji wake ulikuwa na kasoro nyingi, na matokeo yake ni kwamba watu wengi wa Tanzania wanaendelea kuishi katika hali ngumu.
Kwa hivyo, kusema kwamba Nyerere alikuwa Rais bora ni suala la mtazamo, lakini ni muhimu kuangalia picha pana zaidi. Kiongozi yeyote anapaswa kutathminiwa kwa matendo yake na athari zake kwa wananchi. Katika hali hii, ukweli wa historia unapaswa kuzingatiwa ili kuelewa vyema urithi wa Nyerere na jinsi ulivyoathiri maendeleo ya nchi.
Hivyo basi, ni muhimu kujifunza kutokana na historia ili kuepuka makosa ya zamani, na kuhakikisha kuwa viongozi wa sasa na wa baadaye wanajifunza kutoka kwenye changamoto zilizojitokeza wakati wa utawala wa Nyerere.