Ibn Unuq
JF-Expert Member
- Oct 9, 2020
- 5,508
- 10,086
Nimeelewa vizuri kabisa, umekubali kwamba Mungu hajagunduliwa bali amejengwa tu kichwani — kwamba ni dhana ya binadamu, si uhalisia.Uelewa wa Mungu hautokani na utafiti wa kisayansi, kwani sayansi inachunguza vitu vinavyoonekana na kupimika. Mungu, kwa asili ya dhana hiyo, ni metaphysical—yani yuko juu au nje ya ulimwengu wa kimaumbile.
Chanzo cha dhana hiyo ni mchanganyiko wa:
Nadharia za kifalsafa: Wanafalsafa kama Aristotle walizungumza juu ya “The Unmoved Mover” – kilichoanzisha kila kitu bila chenyewe kuanzishwa.
Imani za kidini na tamaduni. Mila na maandiko ya dini nyingi kama Uyahudi, Ukristo, na Uislamu humuwasilisha Mungu kama chanzo cha kila kitu, mwenye akili, asiye na mwanzo wala mwisho.
Uchunguzi wa kiakili (reasoning). Baadhi ya watu hufikia wazo la Mungu through logical inference—kama vile hoja ya "First Cause" (Sababu ya kwanza) au "Design Argument" (Hoja ya mpangilio).
Mimi nimejifunza kuhusu dhana ya Mungu kutoka kwenye baadhi ya maandiko,, vitabu vya falsafa, Biblia, maandiko ya kihistoria, na mijadala ya kisayansi na kijamii.
Kwahiyo Mungu hakugunduliwa kama sayari mpya—bali ni dhana iliyojengwa, kupitishwa, na kuboreshwa na vizazi vya wanadamu kupitia tafakari, imani, na uzoefu wa ndani.
God is not seen with eyes, but sensed through reason, spirit,
and tradition.
UMEELEWA??
Umesema Mungu “hakugunduliwa kama sayari mpya bali ni dhana iliyojengwa, kupitishwa, na kuboreshwa na vizazi vya wanadamu.” Kwa kusema hivyo, umejiondoa mwenyewe kwenye msingi wa ukweli wa kisayansi au kihalisia.
Kitu kilichojengwa na binadamu kupitia tafakari, mila, na maandiko ya kale— bila msingi wa uchunguzi huru, wa moja kwa moja au ushahidi usiopingika — ni dhana ya kiutamaduni, si ukweli wa kuufanya kuwa wa lazima.
Hii inamaanisha kuwa Mungu, kama unavyomweleza, si kiumbe halisi aliyejitambulisha kwa uhakika, bali ni njia ya binadamu kujibu maswali ambayo hawakuwa na majibu yake kwa wakati huo.
Hoja ya “First Cause” au “chanzo kisicho na mwanzo” ni hoja ya zamani ya kifalsafa, lakini haina ulazima wa kumhusisha Mungu ambaye unamtaja kama mwenye akili, nia na mapenzi.
Tunachojua ni kwamba ulimwengu upo — lakini hatujui kwa uhakika ulianzia wapi au kwa nini. Kukosa jibu kamili hakumaanishi tunaruhusiwa kuweka jibu la imani (Mungu) mahali pa pengo hilo bila kutoa maelezo ya kina.
Huo ni mtego wa kimantiki ujulikanao kama "God of the Gaps" — kutumia Mungu kufunika kile tusichokijua. Katika historia, kila mara binadamu waliposhindwa kuelewa jambo, walitunga kiumbe au roho ili kueleza mfano zilipopiga Radi walisema Mungu anapiga ngoma. Lakini ujinga wa wakati huo si ushahidi wa kuwepo kwa Mungu.
Umetetea hoja yako kwa kusema Mungu ni "metaphysical" — yaani haonekani, hapimiki, yuko nje ya upeo wa sayansi. Hili linaonekana kama kinga ya hoja, lakini kwa kweli ni udhaifu. Kama kitu hakiwezi kuonekana, kupimika, kuchunguzwa, wala kujidhihirisha kwa njia yoyote — basi kimantiki, hakiwezi kutofautishwa na kitu kisichokuwepo.
Tunahitaji kuweka mipaka, kama hatuwezi kuthibitisha kitu, tusidai kuwa ni ukweli. Tunaweza kukikubali kama imani, lakini si kama maarifa. Kwa hiyo, kudai Mungu yupo kwa sababu ya “hisia, mila na reasoning” si ushahidi — ni urithi wa fikra.