Nyerere alikuwa groomed kuongoza watu, alisoma na yeye mwenyewe alipenda kuwa "philosopher king". Kiongozi mwenye busara. How much he achieved that is debatable, lakini ukimsikiliza, ukiangalia vitabu alivyosoma na hata kutafsiri, the latest being Plato's "Republic", unamuona huyu bwana angalau anamsoma Plato.
Sasa Kikwete Magufuli na Samia wamemsoma Plato?
Nyerere alianza kuongoza watu tangu enzi za ukoloni akipita nchi nzima kuwaeleza jambo ambalo wengi hawakufikiri linawezekana, kudai uhuru.
Kwa hivyo Nyerere aliheshimika kama kiongozi aliyesaidia Watanganyika kupata uhuru.
Na wakati anaanza kuongoza nchi, kulikuwa hakuna watu wengi, kama milioni 9-10 tu. Ni kama Greater Dar es salaam tu kwa sasa.
Kwa hivyo alivyoachiwa nchi na wakoloni, nchi haikuwa comolex sana, aliweza kui shape vizuri alivyotaka yeye, na hata alipopata changamoto, ali deal nazo na kujifunza mapema (1964 Tanganyika mutiny, the Citizenship Act, labour strikes , internal dissent, geopolitics, etc).
Long story short Nyerere alichukua nchi tangu mwanzo, nchi ilikuwa simpke, alijua na kiasi fulani kujali hali ya Watanzania. Nchi haikuwa na complexity kama sasa hakukuwa na TV, hakukuwa na mtandao, magazeti karibu yote yalikuwa ya chama na serikali, wasomi walikuwa wachache, Watanzania waliosafiri walikuwa wachache.
Kadiri siku zilivyoenda ndivyo yote hayo yalibadilika.
Mwinyi kaingia kuwa rais tushaanza kumuangalia Michael Jackson na Harrison Ford kwenye TV. By 1989 tushaona Tiananmen Square na Perestroika. Watanzania wametoka kuwa nchi ya watu milioni 9 -10 mpaka sasa milioni 70.
Tumeongeza idadi ya watu mara 7 tangu uhuru.
Huwezi kutegemea nchi iwe vilevike viongozi waweze kui control kirahisi.
Hususana kama weledi wa viongozi unazidi kupungua.
Kadiri tulivyoendelea ndivyo viongozi walivyozidi kukosa grooming, wakati kiukweli ni kwamba walitakiwa kuongwza grooming.
Of course Nywrere ataonekana aliweza kui control nchi zaidi ya Samia.