Kesi ya Uhaini dhidi ya Lissu: Brenda amaliza kutoa ushahidi Mahakamani Septemba 9, 2026

Kesi ya Uhaini dhidi ya Lissu: Brenda amaliza kutoa ushahidi Mahakamani Septemba 9, 2026

WAKILI WA SERIKALI ANAISHIA HAPA KUMHOJI BRENDA RUPIA MAHAKAMANI


Nassoro Katuga: Unajua chombo gani cha kulinda amani katika nchi?

Brenda: Jeshi la Polisi na Serikali kwa ujumla.

Nassoro Katuga: Unajua ni njia gani inatumika kuzuia uchaguzi kwa njia ya amani? Ulieleza?

Brenda: Sikueleza.

Lissu: Waheshimiwa, naomba break ya dakika 5 kidogo.

Jaji Ndunguru: Sawa.

Dakika 5 zimeisha, sasa tumerejea.

Nassoro Katuga: Kama nilikusikia wakati unazungumzia wema wa Mshtakiwa kwamba amenyimwa mafao yake, je, umewahi kufuatilia Serikalini au Bungeni?

Brenda: Sijawahi kufuatilia.

Nassoro Katuga: Nitakuwa sahihi nikisema kwamba huyu Mwenyekiti ana chuki dhidi ya Serikali?

Brenda: Sijui kama ana chuki na Serikali.

Nassoro Katuga: Basi, mimi naomba nikuache.

Waheshimiwa Majaji, ni hayo tu.

SASA anakuja TUNDU LISSU


WEKA EMOJI KAMA UNASOMA

SHARE ZAIDI UJUMBE UFIKE MBALI
 
WAKILI WA SERIKALI ANAISHIA HAPA KUMHOJI BRENDA RUPIA MAHAKAMANI


Nassoro Katuga: Unajua chombo gani cha kulinda amani katika nchi?

Brenda: Jeshi la Polisi na Serikali kwa ujumla.

Nassoro Katuga: Unajua ni njia gani inatumika kuzuia uchaguzi kwa njia ya amani? Ulieleza?

Brenda: Sikueleza.

Lissu: Waheshimiwa, naomba break ya dakika 5 kidogo.

Jaji Ndunguru: Sawa.

Dakika 5 zimeisha, sasa tumerejea.

Nassoro Katuga: Kama nilikusikia wakati unazungumzia wema wa Mshtakiwa kwamba amenyimwa mafao yake, je, umewahi kufuatilia Serikalini au Bungeni?

Brenda: Sijawahi kufuatilia.

Nassoro Katuga: Nitakuwa sahihi nikisema kwamba huyu Mwenyekiti ana chuki dhidi ya Serikali?

Brenda: Sijui kama ana chuki na Serikali.

Nassoro Katuga: Basi, mimi naomba nikuache.

Waheshimiwa Majaji, ni hayo tu.

SASA anakuja TUNDU LISSU


WEKA EMOJI KAMA UNASOMA

SHARE ZAIDI UJUMBE UFIKE MBALI
Katunga leo amechoka mapema
 
TUNDU LISSU ANAMHOJI SHAIDI WAKE BRENDA RUPIA MAHAKAMANI

SEHEMU YA 9 YA JUU NI NAMBA 8.

Jaji Ndunguru: Kuna wakili mwingine upande wa mashitaka?

Ajuaye Zegeli: Mheshimiwa, tumemaliza na hatuna maswali mengine kwa Mshtakiwa huyu.

Na kwa kuwa hakuna maswali ya re-examination, tupumzike muda huu ili apate muda wa kuandaa shahidi wake.

Ikiwapendeza, na kwa Mshtakiwa ili turudi mapema saa 7:30.

Jaji Ndunguru: Unasemaje?

Lissu: Waheshimiwa Majaji, nilisema wakati tunaanza asubuhi kuwa sikuwa na maswali. Up to this point, I gave some.

Jaji Ndunguru: Unafikiri utatumia saa moja na nusu?

Lissu: Hatufiki hata nusu saa.

Jaji Ndunguru: Sawa, tuendelee.

Lissu: Shahidi, pole sana. Umepita katika kianzio.

Tuanze na jibu lako pale kama nilielekeza katika hotuba yangu njia za kuzuia uchaguzi.

Brenda: Ndiyo.

Lissu: Naomba ufafanue hiyo “ndiyo” yako.

Brenda: Mwenyekiti alisema tusiposhiriki huo uchaguzi tutakuwa tumezuia uchaguzi na tutajua tumekinukisha kweli kweli.

Lissu: Na vilevile Katuga alikuuliza kama nilielekeza kuvuruga uchaguzi, ukasema ndiyo.

Brenda: Ndiyo.

Lissu: Eleza hiyo “ndiyo” ulikuwa na maana gani.

Brenda: Mwenyekiti...

Nassoro Katuga anasimama.

Nassoro Katuga: Waheshimiwa, tunapata tabu katika re-examination ya namna hii.

Kufungua mlango kuleta ushahidi ambao waliusahau, tunakosa namna ya ku-challenge.

Huu ushahidi wa afterthought.

Kwamba ulipojibu “ndiyo,” maana yake nini?

“Ndiyo” ni “ndiyo”.

Re-examination siyo mlango wa kuleta ushahidi ambao hukuleta katika in-chief.

Hakuleta, hawakuleta. Yaani sisi tumewashtua, ndiyo wanataka kuleta, which is not fair.

Lissu: Waheshimiwa, nimebishana na Wakili Katuga kwa mwaka mzima sasa.

Na sitaki kubishana naye tena.

Katika hili, naomba rekodi ya Mahakama.

Niliandika kama aliulizwa kama aliiambia Mahakama namna ya kuzuia uchaguzi, akasema ndiyo.

Akaulizwa kama Mwenyekiti alieleza namna ya kuvuruga uchaguzi, akasema ndiyo.

Ukaulizwa kama Mwenyekiti alieleza namna ya kukinukisha, akasema ndiyo.

Rekodi ya Mahakama inasema nini?

Nassoro Katuga: Sawa, kama kaomba rekodi ya Mahakama itakuwa vizuri.

Ninachokisema ni kwamba alishasema majibu yake ya “ndiyo”. Sioni ushahidi wa afterthought unatoka wapi.

Lissu: Hii hoja ya kwamba kajibu “ndiyo” sitakiwi kuuliza ni nonsense, sorry to say that.

Hii akili kwamba shahidi akijibu “ndiyo”, sitakiwi kuuliza, anaitoa wapi?

Re-examination is about clarification.

Umeleta jambo, nina haki ya kuuliza kwa clarification.

MAJAJI WANATETA


WEKA EMOJI KAMA UNASOMA

SHARE ZAIDI UJUMBE UFIKE MBALI.
 
TUNDU LISSU ANAMHOJI SHAIDI WAKE BRENDA RUPIA MAHAKAMANI

SEHEMU YA 10.

Jaji Ndunguru: Turejee mlolongo wa majibu ya Mahakama.

Alisema kwamba “No Reform, No Election” ilianza 2024.

“Sikusema Mshtakiwa alielekeza njia ya kuzuia uchaguzi, kuvuruga uchaguzi.

Sikusema katika ushahidi wangu njia ya kuvuruga uchaguzi.

Pia sikusema Mshtakiwa alielekeza namna, njia za kuvuruga uchaguzi.

Isipokuwa alieleza njia za kuzuia uchaguzi.”

Nipo sahihi?

Nassoro Katuga: Naomba urudie tena.

Lissu: Hicho ndicho nilichokisema.

Nassoro Katuga: Sisi hoja yetu kwamba re-examination kazi yake ni kufanya clarification ya majibu ya shahidi.

Sasa shahidi anakiri kwamba huyu mtu alitoa njia za kuvuruga uchaguzi.

Na ameconfirm kwamba huu ushahidi haukuwepo katika in-chief.

Sasa ukimwambia afafanue vitu ambavyo anakiri hakusema na vilikuwa muhimu kusema, sasa tunapokeaje vitu vya namna hii?

Kifungu cha 157(3) kinazuia, Mheshimiwa.

(Anakisoma.)

Sasa, Mheshimiwa, shahidi ameshaisaidia Mahakama kwamba ulikuwa ushahidi muhimu, alipaswa au ulete sasa kwa kutumia jibu la “ndiyo”, ndiyo au ulete.

Ndiyo maana tunafanya principle of estoppel kuzuia huu ushahidi.

Ingekuwa mtu anaulizwa umeleta nyaraka katika cross-examination, anasema hajaleta, halafu wakati wa re-examination ndiyo ulete?

Maana yake ni kuleta ushahidi ambao unakiri wewe mwenyewe hukuleta wakati wa in-chief.

Lissu: Waheshimiwa Majaji, inabidi na mimi niseme.

Sheria inasema kwamba re-examination will refer to the matter of cross-examination kwa mujibu wa Kifungu cha 156(3).

Swali limeulizwa, shahidi amejibu, nina haki ya kufanya re-examination.

Hiyo kwamba je, umeleta Mahakamani, ni sehemu tofauti.

Wakili anachanganya majibu yake.

Kama kuna jambo jipya, sheria vilevile imesema.

Jaji Ndunguru: Hebu uliza sasa swali lako.

Lissu: Nataka aeleze hizo njia.

Jaji Ndunguru: Akijibu hizo njia, je, zikawa majibu mapya?

Lissu: Ni Mahakama izuie au upande wa mashitaka wapewe nafasi ya cross-examination.

Jaji Ndunguru: Sawa, tuendelee.

Lissu: Fafanua jibu kwamba Mwenyekiti alielekeza njia ya kuzuia uchaguzi.

Brenda: Alielekeza.

Lissu: Alielekeza njia ya kuvuruga uchaguzi?

Brenda: Alielekeza.

Lissu: Twende wakati unaelekezwa maswali na Wakili Job Mrema.

Alikwambia ueleze kwamba aliposema maneno hayo aliungwa mkono.

Ukasema hufahamu kama aliungwa mkono.

Hebu fafanua jibu lako.

Brenda: Waheshimiwa Majaji, sifahamu kama walimuunga mkono kwa sababu hapakuwa na swali la kama mnaunga mkono.

Lissu: Umeulizwa maswali mengi sana ya sababu za wewe kukamatwa.

Ukasema ni kuhusu post ya David McAllister.

Ukaulizwa kama ulifanya uchunguzi.

Ulikuwa na maana gani uliposema umefanya uchunguzi?

Brenda: Waheshimiwa Majaji, nilimpigia direct David McAllister kumuuliza hilo jambo.

Akaniambia hizo ni taarifa za kweli.

Huo ndiyo uchunguzi wangu.

Lissu: Uliulizwa kama taarifa ni ya uongo, ukasema hiyo taarifa siyo ya uongo.

Hebu fafanua.

Brenda: Waheshimiwa Majaji, nilimpigia Mbunge wa Bunge la Ulaya, David McAllister, direct, akaniambia ni kweli.

Ndiyo maana nilitoa taarifa, siyo ya uongo.

Nassoro Katuga: Hakusema kama alipiga simu.

Tungeweza kuuliza maswali ya cross.

Hakusema kama alipiga simu.

Tunaomba iondolewe.

Jaji Ndunguru: Mshtakiwa, unasemaje?

Lissu: Nafikiri hiyo sehemu ya kumpigia simu McAllister iondolewe. Haikuulizwa hapo mwanzo na haijapata ruhusa ya Mahakama kuingia.


WEKA EMOJI KAMA UNASOMA

SHARE ZAIDI UJUMBE UFIKE MBALI
 
TUNDU LISSU ANAMHOJI SHAIDI WAKE BRENDA RUPIA MAHAKAMANI

SEHEMU 11.

Lissu: Twende sasa kwenye kamusi.

Shahidi, uliulizwa usome tafsiri ya neno “uasi” katika kamusi ya Kiswahili.

Na ukaulizwa kama ni kweli au si kweli kwamba hilo neno “uasi” lina tafsiri zaidi ya moja.

Hebu fafanua hilo la maana zaidi ya moja.

Brenda: Waheshimiwa Majaji, neno “uasi” lina maana zaidi ya moja. Unaweza kulitumia (a) au unaweza kulitumia (b).

Mimi nilikuwa namaanisha (b).

Lissu: Unakumbuka uliulizwa maswali mengi kuhusu wafanyakazi wenzako?

Kama unamfahamu John Kitoka na kama unamfahamu Gervas Lyende.

Ukasema humfahamu Gervas Lyende.

Hebu eleza kwa nini humfahamu Gervas Lyende.

Brenda: Ndiyo...

Nassoro Katuga: Waheshimiwa, hilo swali lisiingie.

Lissu: Waheshimiwa, nikitaka nimrekebishe Wakili wa Serikali, hakuna mtu anaitwa Gervas Lyende CHADEMA.

Nassoro Katuga: Basi tuliache hilo swali.

Lissu: Uliulizwa kuhusu John Kitoka na wakakuuliza inawezekana mtu kufanya kazi CHADEMA akiwa nje ya nchi.

Hebu fafanua.

Brenda: Hakuna restrictions ya kufanyia majukumu yako kutoka wapi.

Lissu: Uliulizwa kuhusu habari za utawala na Wakili Job Mrema.

Ukasema kwa sasa nchi yetu ina utawala wa kiimla.

Hebu fafanua.

Brenda: Nchi yetu ina utawala wa kiimla, kwa sababu Rais ana absolute power, anaamua kila kitu yeye, watu wanapotea, kila simu...

Nassoro Katuga anasimama.

MAHAKAMA INACHEKA.

Lissu: Huko usiende. Inatosha kwamba nchi yetu ina utawala wa kiimla.

Sababu tuziache kwa leo.

Lissu: Nina maswali mawili ya mwisho.

Uliulizwa kuhusu kuzuia uchaguzi.

Ninapokuuliza ni pale ulipoulizwa unajua au hujui ni kosa au siyo kosa watu kuhamasisha kuzuia uchaguzi.

Ulikuwa na maana gani?

Brenda: Mimi najua kuhamasisha watu kuzuia watu kwenda uchaguzi siyo kosa.

Nilipoulizwa kisheria kama najua ni kosa, hilo sijui.

Lissu: Na uliulizwa kama ni haki kwa watu kutafsiri maneno yangu katika ile hotuba kwa namna yao.

Ukasema ni haki. Ulikuwa na maana gani?

Brenda: Nilikuwa nina maana kila mtu alikuwa na haki ya kutafsiri hiyo hotuba anavyoona yeye.

Lissu: Ukaulizwa kama ni haki ama si haki kwa watu kufanya wanachoona kinafaa kuhusiana na hiyo hotuba.

Ukasema ni haki. Fafanua.

Brenda: Ni sahihi, nilisema hivyo kwa sababu hotuba ililenga kuzuia uchaguzi. Kwa hiyo, kama mtu anaona inafaa kutokwenda kwenye uchaguzi, asiende kwenye uchaguzi; ni haki yake.

Lissu: Waheshimiwa Majaji, mimi sina maswali zaidi.

WEKA EMOJI KAMA UNASOMA

SHARE ZAIDI UJUMBE UFIKE MBALI.
 
MAHAKAMA INAENDA MAPUMZIKO

Jaji Ndunguru: Shahidi, umemaliza kutoa ushahidi wako. Unaweza kwenda.

Jaji Ndunguru: Upande wa Mshtakiwa.

Ajuaye: Waheshimiwa Majaji, kama nilivyosema awali, tutumie muda huu. Kama Mshtakiwa ana shahidi mwingine, amuandae, turudi.

Lissu: Naomba tu-break kwa saa moja na nusu, nimuandae shahidi wangu.

Jaji Ndunguru: Muandae aende katika ushahidi wa msingi. Aende katika ushahidi wa msingi.

Unajua, wingi wa ushahidi siyo kufanikiwa.

Lissu: Nitamuongoza shahidi vizuri.

Jaji Ndunguru: Awe brief.

Lissu: I can not say.

Jaji Ndunguru: Sawa, tutarejea saa 8:30.

MAJAJI WANATOKA.

SHAIDI ANAFUATA MNAMJUA?

NI MTU HATARI SANA.

TUKUTANE SAA 8:30.
 
Back
Top Bottom