Hata kama ukitishia kumuua mtu, halafu kweli huyo mtu akakutwa amekufa na alama za vidole vyako zikakutwa kwenye kisu au bunduki iliyotumika kuua, huna hatia mkuu. Mpaka ithibitike, beyond reasonable doubt, kuwa kweli wewe ndiye uliyeua. Kesi ngumu za namna hii haziamuliwi kwa ushahidi dhaifu kama alama za vidole. Rejea kesi ya mauaji ya mdogo wake bilionea Msuya.Inategemea na nia. mfano nikisema
''nitakuua......'' hapa kama nia yangu ni kukutisha basi tendo la kukutisha limetendeka. Lakini kama nia ni kukuua basi tendo halijatendeka mpaka kuwe na nyongeza ya mimi kuchukua siraha na kukufuata.
Kwa kesi ya Lisu kuna muunganiko mwingine labda tusubiri tuone.
Hii ndiyo Katuga hataki😃😆😀Mpaka ithibitike, beyond reasonable doubt...
Hana akili huyo kilaza/kihiyo (Katuga).Hii ndiyo Katuga hataki😃😆😀
tuliza mihemko bas jukwaani, alaa? Kaone kwanzaMpuuzi wewe.
Ana unya unyaAnataka pia kupendekeza vijiadhabu vidogo vidogo ili tu kumuondolea TAL credibility kwenye kugombea madaraka ya umma. Yeye alishasema hakuna hiyo! Ni ama umnyonge au umuachie huru. Katuga asilete Ukatuga (Ukilaza) wake kuturubuni hapa.
Tuondolee ukatuga wako hapatuliza mihemko bas jukwaani, alaa? Kaone kwanza
relax gentleman plz 🐒Tuondolee ukatuga wako hapa
Sawa katuga wa mwishorelax gentleman plz 🐒
relax ndugu wakili binafsi wa muhaini na itapendeza zaidi 🐒Sawa katuga wa mwisho
Mwanangu tu darasa la pili shule ya msingi kayumba na mfagio wake kiunoni, anaweza kutoa tofauti ya group na publicJamani sasa mbona hakuna updates? Au CCM wameweka mpira kwapani?
Yaani ukimsikiliza Tundu Lissu akitema nondo halafu ukamsikiliza huyu wakili wa CCM, ndugu Katuga, unaona kabisa ni kama ardhi na mbingu.
Tundu Lissu kamwaga nondo hadi maCCM wanatafutana. Hivi "a group of people" au "any person" ni sawa na public kweli jamani? Hata kama mtu hukuenda shule ndio ukubali kudanganyika kiasi hiki?
Over act/deed.“Waheshimiwa Majaji, kifungu cha 39(2)(d) kimeanza kwa neno ‘any person who, being under...’
Waheshimiwa Majaji, hili neno ‘any person’ halijam-exclude mtu yeyote, unless ana immunity kisheria.
Mtu mwingine anaweza kusema yeye ana cheo fulani au ni kiongozi wa chama cha siasa.
Kifungu hicho hakijachagua huyo ‘any person’ anatokea wapi.
Ndiyo maana kwanza tumeanza kuchambua.
Waheshimiwa Majaji, narudi kwenye kifungu cha 39(2)(d), kinasema mtu yeyote akichochea, lakini hati yetu imetumia neno ‘public’.
Kuna neno ‘any person’, lakini Jamhuri imetumia neno ‘public’.
Waheshimiwa Majaji, hati ya mashitaka kwa upande wa Jamhuri imetumia neno ‘public’ kuweka clarity, kufanya hati ya mashitaka ieleweke kuendana na ushahidi wa upande wa Jamhuri ulioutoa.
Hii inafanyika kuendana na kifungu cha 135 cha CPA.
Waheshimiwa Majaji, tumetumia neno ‘to instigate the public’ kuendana na kifungu cha 135, kufanya hati ya mashitaka kueleweka kuendana na ushahidi wa upande wa Jamhuri ulioutoa.
Waheshimiwa Majaji, kama tulivyoeleza awali, kifungu cha 135 kinataka maelezo ya kosa yaeleweke katika kiwango ambacho mshtakiwa aweze kujitetea na in conformity na ushahidi uliotolewa.
Waheshimiwa Majaji, neno ‘any person’ linafanana na neno ‘public’.
Waheshimiwa, ‘any person’ na ‘a group of people’ yamekuwa included kwenye ‘public’.
Yametafsiriwa katika kifungu cha 5 cha Kanuni ya Adhabu, Waheshimiwa.
Siyo tu akimaanisha watu wote wa Tanzania Bara, lakini hata yule mkazi au anayetumia eneo fulani na any number of those people.
Kwa hiyo, ‘public’ inazungumzia watu.
Na Waheshimiwa Majaji, katika kuandaa taarifa za mashitaka, kama ‘any person’ refers to a person, you have to mention.
Kama unataka ku-refer maneno yako yaende kwa ‘any person’, lazima utaje huyo person.
Na kama hati yako itarefer ‘group of people’, lazima utaje hilo group.
So, neno ambalo linajumuisha kama alikuwa amechochea mtu mmoja au kikundi fulani, neno sahihi kutumia ni ‘public’.
Na hii, Waheshimiwa Majaji, ni kwa mujibu wa kifungu cha 5.
Waheshimiwa Majaji, kwa ushahidi wa Jamhuri ulivyokuwa, Jamhuri inamtuhumu kuchochea umma.
Mshtakiwa wakati anachochea hakulenga kikundi fulani na hakumlenga mtu fulani ambaye sasa upande wa Jamhuri amtaje, na hakumlenga.
Ndiyo inakuja sasa tafsiri ambayo ni whether a person or a group of people.
Waheshimiwa Majaji, hakuna namba kamili inayoweza kutoa tafsiri ya ‘a group of people’.
Kwa hiyo, umma utakuwa ni ‘a group of people’.
Na hii sasa tunaipata kwenye tafsiri ya hilo neno lilivyotumika.
Waheshimiwa Majaji, tukirudi kwenye swala zima la kudhihirisha (manifestation) kwa mujibu wa kifungu cha 39:
Nia ya kutenda uhaini inadhihirishwa vipi?
Kwa mujibu wa kifungu hiki, manifestation inaweza kusababishwa kwa kusambaza maandishi au michoro
Sitaki Lisu ahukumiwe kwa sababu ile ilikuwa siasa. Sasa usiniparamie kihivyo!Acha uongo, kusema sio kutenda, nikisema "nitakuua" na ikiwa sijakuua itakuaje nimetenda??
Sasa huko kutishika si hadi mie mwenyewe nithibitishe kuwa kweli nilitishika ndipo iwe case?Sitaki Lisu ahukumiwe kwa sababu ile ilikuwa siasa. Sasa usiniparamie kihivyo!
Nikuelimishe kidogo kwa faida ya wengi. Jibu la hii kitu imejificha kwenye ''nia'' wakati nafanya jambo, nia ya hili jambo ni nini? Hapo kwenye jibu ndio penye uzito[points]
Nikupe mfano mwingine nje ya kesi inayofuatiliwa.
Kubaka ni kosa. Na tuchukuliee kumtisha mtu ni kosa. Nikisema, ''nitakubaka cocastc kavukavu''
Hapa ikithibitika ulitishika basi nitakuwa nimetenda kosa la kukutisha, ila sio kosa la kubaka (halijatendeka) ambalo kitendo chake ni kukula uloda upende usipende. Mfano huu wa viwanja vile utakuwa umeelewa somo.
Safi kabisa kwa uchambuzi huu. Ila sio kwamba Katuga hajui, anajua ila anajizima data ili kuwafurahisha watu fulani na ameahidiwa kitu kizuri baada ya hii case kuisha. Hivyo hapo anapigania takrima na zawadi yake.Over act/deed.
Hili nilisalisemaga kwenye Uzi wangu wa Uchambuzi na Tathmini | Final submission ya Tundu Lissu nilisema kwamba neno "The Public" ni pana sana na ndicho kinachomtesa katuga now.
Katuga anasema kwamba Kifungu cha 39(2)(d) cha Penal Code kimeanza na maneno “any person or group of persons”, lakini katika hati ya mashitaka Jamhuri imetumia maneno “the public” kwa sababu, kwa mujibu wa hoja yake, public inaweza kujumuisha watu hao.
Hapa Katuga anarejea pia maana ya “public” katika Kifungu cha 5 cha Penal Code.
Naomba niseme wazi:
Katuga, hapa unakula kinyesi chako mwenyewe. Why?
Kwa sababu tunahitaji kurudi kwenye kanuni ya kwanza kabisa ya kutafsiri sheria ya jinai. Hatuanzi na kutafuta kifungu kingine ili tutengeneze kosa; tunaanza na kosa ambalo mshtakiwa ameshtakiwa nalo, kisha tunaangalia kama particulars zilizowekwa kwenye hati ya mashitaka zinaangukia ndani ya maneno ya sheria hiyo.
Kifungu cha 39(2)(d) ndicho kinachounda offence inayojadiliwa hapa.
Kwa hiyo swali la kwanza si, Neno public linaweza kumaanisha nini katika Penal Code?
Swali la kwanza ni, Kifungu cha 39(2)(d) kinataka nini hasa, na hati ya mashitaka imefuata maneno na elements za kifungu hicho kwa usahihi gani?
Katuga Pia ametumia Kifungu cha 135 cha CPA Kwenye kuandaa Hati ya mashtaka bila kumpa accused taarifa ya kutosha kuhusu nature ya offence, tatizo hilo linaweza kuathiri validity ya charge kwasababu CPA inataka uandike kila kitu kuhusu Nature ya Offence. Yaani Hati ya mashtaka ilitakiwa iseme wazi kwamba tunakopa tafsiri ya neno "Any person or Group of persons" kwenye Kifungu kingine cha sheria tofauti na s.39(2)(d).
Hapa sasa katuga anapaswa kuulizwa, Je, nani anaethibitisha kuwa huo huma umeshawishika na hayo maneno ya lissu?
Nmeshangaa ilkuaje Lissu akaona mapema maneno ya Katuga kua atakuja na issue ya kosa ambalo halipo kwenye mashitaka ?? Anataka iwe hata miaka kadhaa au?Nimeona point za Katuga linaelekea huko, Yule Mzee siku zote Yuko mbele ya muda, Ameshamalizana na hili Alisema hatakubali hukumu ya makosa ambayo hajashtakiwa nayo na aliyapinga kwa hoja na Sheria murua.
Pia Alisema hukumu ya uhaini haina kosa Dogo, ni Aidha uachiwe huru au uhukumiwe kunyonywa, nothing between.
Mpuuzi wewe.tuliza mihemko bas jukwaani, alaa? Kaone kwanza
Lissu anawajua hao PP wanavyofanya kazi zao.Nmeshangaa ilkuaje Lissu akaona mapema maneno ya Katuga kua atakuja na issue ya kosa ambalo halipo kwenye mashitaka ?? Anataka iwe hata miaka kadhaa au?
ok.🤣Mpuuzi wewe.
Zaidi ya hapo, kushindwa kutoa ushahidi wa ''kutishika mpaka kuathiri utendaji wa majukumu yake (kupindua/kupinduka)Kwa muktadha wa hii kesi “serikali” haijathibitisha kuwa ilitishika….