Mahakamani 29 Septemba 2026: Kesi ya uhaini ya Tundu Lissu dhidi ya Jamhuri

Mahakamani 29 Septemba 2026: Kesi ya uhaini ya Tundu Lissu dhidi ya Jamhuri

LazaroSimya said:
Yuko sahihi ukisoma vizuri kaanza na uthibitisho kutokana na majumuisho ya lissu kuwa kesi ilifunguliwa kimakosa ko anaonyesha article ni vifungu vipi vilipelekea wakafungua kesi ko anajaribu kuionyesha mahakama hilo
Katuga na lisu
Hawa jamaa ni pro sana aisee🙌🙌🙌
Click to expand...
Lissu huko kote alishamaliza kila kitu.
 
G Sam said:
Katuga pia anataka mahakama ikinusa tu harufu ya kesi basi iwe imeshashiba kwa kula. Maana yake anataka Isiende kwenye kuthibitisha pasipo na shaka maana ikifanya hivi itakuwa inawaachia wakosaji.

Yan kina Yericko Nyerere nitakuwa nawaita makatuga badala ya vilaza. Tumepata msamiati mpya mjini.
Click to expand...
Kuanzia Leo neno kilaza au vilaza yasitumike. Badala ya yatumia neno katuga au vikatuga. Kumaanisha kichwani hakuna kitu.
 
Allen Kilewella said:
SEHEMU YA 8.

Mahakama ya Rufaa ilirejea Shauri la Jinai la Mwesige Godfrey and Another Vs Jamhuri.

Rufaa ya Jinai Namba 354 ya 2015, TanzLII, 19 February 2015.

Ambapo Mahakama hii ya Rufaa katika kesi hiyo ilirejea kesi ya Camnetti Vs United States, 242 U.S. 470, 227 (1917).

Mahakama ilisema kwamba sheria inatakiwa mwanzo kabisa itafsiriwe kwa lugha yake ambayo imetengeneza.

Na jukumu la Mahakama kuweza kutumia sheria hivyo ilivyo (Plain Meaning Rule).

Waheshimiwa Majaji, kesi hii iliendelea mbele ku-quote maneno yaliyopo katika kesi Mwesige Godfrey:

Connecticut Nat. Bank v. Germain, 503 U.S. 249 (1992).

Waheshimiwa Majaji, kama tulivyoeleza awali, kazi ya hati ya mashitaka ni kumu-inform Mshtakiwa.

Ni msimamo pamoja kwamba Mshtakiwa anaweza kuwa further informed kutokana na aina ya mashitaka yake kutokana na ushahidi utakaotolewa na upande wa Jamhuri.

Waheshimiwa, zipo kesi nyingi za kumfanya Mshtakiwa aelewe mashitaka yake.

Daniel Ruhele Vs Jamhuri, Criminal Appeal Number 201 of 2007, TanzLII, 1 March 2012, TZCA 269.

Katika ukurasa wa 5, though katika kesi hii walikuwa wanaona element moja haijawa cured na ushahidi.

Mbali na mashauri mengi, lakini ni moja ya kesi inaonyesha hata kama hujawa informed na charge, lakini ushahidi unaweza kukufanya ujiandae na utetezi.

Mahakama yenu itaangalia nature ya ushahidi wa Prosecution na utetezi.

Je, wakati anajitetea alikuwa haelewi au alikuwa anaelewa anachojitetea?

PW1 George Bagyemu katika ushahidi wake anaiambia Mahakama kwamba Mshtakiwa alitoa maneno ya kutishia Serikali.

Serikali ambayo jukumu lake ni kulinda sheria, na uchaguzi unatokana na sheria.

Hivyo kutishia uchaguzi ni kutishia Serikali.

Shahidi wa 6, katika ukurasa wa 445, PW16 anaiambia Mahakama hii kwamba maneno yale yanatishia Serikali ambayo ina jukumu la kulinda nchi.

Na maneno hayo yalilenga amani na utulivu.

Na kwamba wenye jukumu la kulinda amani na utulivu...

Katika ukurasa huohuo, shahidi anasema maneno hayo hayakulenga tu kuvuruga amani.

Kwa hiyo Waheshimiwa Majaji, Shahidi PW16 anaelezea kwamba maneno ya Mshtakiwa yatahamasisha uasi na atavuruga uchaguzi.

Ni vitisho dhidi ya Serikali, ambapo ni jukumu la Serikali kulinda hizo sheria.

Ushahidi wa mashahidi hawa wawili unaungwa mkono na ushahidi wa utetezi DW1, Mshtakiwa mwenyewe, katika ukurasa wa 619.

Wakati akidodoswa maswali.

Lakini pia katika ukurasa wa 622, Waheshimiwa Majaji, Mshtakiwa anasema jukumu la maintain order ni la Polisi, na mbele anasema Polisi wanafanya kazi chini ya Serikali.

Waheshimiwa Majaji, ushahidi huu unaonyesha hati ya mashitaka imeeleweka na kumfanya aandae ushahidi wake.

Kwa hiyo ikitokea Mahakama inapenda kujiuliza Executive iliyotumika katika hati ya mashitaka ni wapi, maana ibakie kuwa ni Plain Meaning.

Point muhimu ya Mahakama yenu ambayo tunaomba to consider inaweza kuwa ni kiini cha Kifungu cha 39(2)(d).

Umetumia for the purpose of intimidating the Executive.

Neno lililotumika hapo linamaanisha kama Serikali ilitishika is immaterial.

Waheshimiwa, samahani tunatumia muda mwingi kufafanua hiki kifungu kwa sababu hiki kifungu hakijawahi kutumika.
Click to expand...
Katuga anapoteza muda, lissu alishamaliza
kila kitu, hizo nyama hazina mashiko kuliko hoja za awali za lissu.

Sisi sote tunafahamu kwamba hakuna kesi ya uhaini ila ni mgogoro wa siasa uliovikwa vazi la uhaini, hii hata machawa akina Tlaatlaah wanaelewa.
 
Allen Kilewella said:
‪Maoni kuhusu Kinachoendelea leo Mahakamani.

‪Tundu Lissu wakati wa mawasilisho ya mwisho (final submission) yake ameieleza Mahakama kwamba hakuna kosa dogo katika uhaini. ‬

‪Hukumu ya uhaini ni kunyongwa hadi kufa au kuachiwa huru. Akaitaka Mahakama isiogope kutoa hukumu kwa kuzingatia ushahidi. ‬

‪Tundu Lissu aliwaeleza Majaji kama ushahidi wa Jamhuri unaonyesha kwamba ametenda makosa ya uhaini, Mahakama isiogope kumtia hatiani. ‬

‪Hii ilikuwa ni ‘punchline’ muhimu inayogusa moja kwa moja mzigo wa upande wa Jamhuri kuthibitisha mashtaka dhidi ya mshtakiwa.‬

‪Lakini kama ushahidi hautimizi viwango vya kisheria vinavyohitajika kuthibitisha uhaini, Mahakama isiogope kumuachilia huru.‬

‪Leo, katika (final submission) hoja zao kuhusu adhabu, Mawakili wa Serikali wamewasilisha tafsiri tofauti kuhusu sheria inayohusika. ‬

‪Mawakili Serikali wanasema Mahakama imepewa utashi (discretion) kutoa adhabu kuanzia kifungo cha miaka sifuri hadi adhabu ya kifo kwa kosa. ‬

‪Hoja yao ni kwamba matumizi ya neno “liable” yanaipa Mahakama discretion kuamua adhabu, badala ya kufanya adhabu ya kifo kuwa lazima ‬

‪Mawakili wa Serikali wamefafanua hoja yao kwa kurejea case law mbili kueleza tofauti ya “shall be sentenced to death” na “shall be liable”‬

‪Hapa kinachoonekama, upande wa Jamhuri kupitia mawakili wa Serikali, hawataki Tundu Lissu akipatikana na hatua anyongwe hadi kufa.‬

‪Isipokuwa wanataka Mahakama kumfunga gerezani kifungo cha miaka kadhaa na kuweka ‘restrictions’ za kisiasa kwa Tundu Lissu. ‬

‪Jana, Tundu Lissu aliwaeleza majaji kwamba kama kuna ushahidi don’t hesitate to convict me. Kama hakuna uhaini don’t hesitate to acquit me.‬

‪TAL akarejea maneno ya Wakili wa OJ Simpson (Johnnie Lee Cochran Jr) if it doesn’t fit, you must acquit. Kama ushahidi hautoshi, acquit.”‬

‪Kosa la uhaini (treason) chini ya Kifungu cha 39 cha Sheria ya Kanuni ya Adhabu (Penal Code) linatambulika kama (capital offense).‬

‪Kosa lenye adhabu moja tu ya lazima (mandatory death penalty): kunyongwa hadi kufa (death by hanging). Hakuna kifungo cha miaka au faini. ‬

‪Tundu Lissu ameiweka Mahakama kwenye njia panda: aidha imtie hatiani kwa adhabu ya kifo au imuachie huru (convict for treason or acquit).‬

‪Jamhuri inajaribu kuleta tafsiri au mabadiliko ya kisheria kwamba Mahakama ina utashi (discretion) wa kutoa adhabu ndogo zaidi ‬

‪Kulingana na marekebisho ya sheria. Hoja hii ya upande wa Jamhuri inalenga kuipa Mahakama fursa ya njia ya katikati (middle ground).‬

‪Tundu Lissu ambaye ni mshtakiwa, anatumia mbinu ambayo inaitwa “All or Nothing”. Tundu Lissu anakataa adhabu yoyote ya katikati.‬

‪Tundu Lissu anaieleza Mahakama “convict or acquit me” anaiongezea Mahakama mzigo mkubwa wa kimamlaka na kijamii (high stakes). ‬

‪Hapo anasisitiza hukumu ya uhaini lazima izingatie ushahidi uliowasilishwa na kuthibitishwa bila kuacha mashaka (beyond reasonable doubt).‬

‪Mawakili wa Serikali (Jamhuri) wao wanatumia mbinu ya kupunguza mzigo wa athari kwa jamii (Mitigation of Impact). Hawataki anyongwe.‬

‪Serikali inatambua kumhukumu mwanasiasa mashuhuri wa upinzani kunyongwa kutaleta shida kubwa sana kwa siasa za ndani na kimataifa. ‬

‪Ndiyo maana wanasisitiza kwamba Mahakama ina utashi (discretion) ya kuchagua adhabu ndani ya wigo mpana, baada ya TAL kukutwa na hatia.‬

‪Kifungo cha miaka kadhaa linaiwezesha Serikali kumuondoa TAL kwenye ulingo wa kisiasa bila kuingia kwenye lawama za adhabu ya kifo‬

‪Ndiyo Tundu Lissu hataki. TAL anasisitiza, kama ushahidi unathibitisha uhaini, convict. Kama ushahidi haujathibitisha uhaini, acquit‬

‪Jamhuri haitaki mhaini wao anyongwe. Wanapendekeza kwa Mahakama, asinyongwe, kwamba apewe adhabu nyingine mbadala.‬

‪Tuendelee kusikiliza final submission ya Jamhuri‬

‪
Click to expand...
Hapa nimekuelewa sana
 
Lighton said:
Katuga anapoteza muda, lissu alishamaliza
kila kitu, hizo nyama hazina mashiko kuliko hoja za awali za lissu.

Sisi sote tunafahamu kwamba hakuna kesi ya uhaini ila ni mgogoro wa siasa uliovikwa vazi la uhaini, hii hata machawa akina Tlaatlaah wanaelewa.
Click to expand...
kama Katuga anapoteza muda, Lisu alikua anapoteza wakati sio, kulialia na kumbwelambwela kizimbani na makaratasi yake elfu1 yaliyojaa porojo na uongo?

au huelewi kitu gentleman 🐒
 
Lamomy said:
Katuga mbona analeta michezo ya kuziba shimo la panya kwa mkate?

Anatengeneza mazingira Lissu akutwe na hatia lakini pia apewe adhabu ambayo haieleweki kwa mujibu wa vifungu vya Sheria za hukumu..!
Click to expand...
Hivi we unaona kuna shimo gani alilofukia? Wale mashahidi wa upande wa mashitaka hao cjui PW16 wale ushahidi wao hauna mashiko.
Cha kusikitisha hata katuga mwenyewe ameletewa kesi na kuwekewa mezani, wakili msomi lissu ndo amemsanua kwamba protoko za kufungua kesi hazifanyika kwa mujibu wa taaluma ya sheria.

Hao machawa hawajui kitu chochote, angalia hata mawakili wa jamuhuri, ni katuga pekee ndo anaonekana kidogo zimo na huu mzigo aliopewa na matahira, inakwenda kuwa fedheha kwake.

Mimi binafsi nasubiria kuona maamuzi ya kipumbavu ya mahakama kama itamkuta lissu na hatia, la hasha itakuwa fedheha sana kwa hawa matahira kama lissu hatakutwa na hatia..
 
Allen Kilewella said:
‪Maoni kuhusu Kinachoendelea leo Mahakamani.

‪Tundu Lissu wakati wa mawasilisho ya mwisho (final submission) yake ameieleza Mahakama kwamba hakuna kosa dogo katika uhaini. ‬

‪Hukumu ya uhaini ni kunyongwa hadi kufa au kuachiwa huru. Akaitaka Mahakama isiogope kutoa hukumu kwa kuzingatia ushahidi. ‬

‪Tundu Lissu aliwaeleza Majaji kama ushahidi wa Jamhuri unaonyesha kwamba ametenda makosa ya uhaini, Mahakama isiogope kumtia hatiani. ‬

‪Hii ilikuwa ni ‘punchline’ muhimu inayogusa moja kwa moja mzigo wa upande wa Jamhuri kuthibitisha mashtaka dhidi ya mshtakiwa.‬

‪Lakini kama ushahidi hautimizi viwango vya kisheria vinavyohitajika kuthibitisha uhaini, Mahakama isiogope kumuachilia huru.‬

‪Leo, katika (final submission) hoja zao kuhusu adhabu, Mawakili wa Serikali wamewasilisha tafsiri tofauti kuhusu sheria inayohusika. ‬

‪Mawakili Serikali wanasema Mahakama imepewa utashi (discretion) kutoa adhabu kuanzia kifungo cha miaka sifuri hadi adhabu ya kifo kwa kosa. ‬

‪Hoja yao ni kwamba matumizi ya neno “liable” yanaipa Mahakama discretion kuamua adhabu, badala ya kufanya adhabu ya kifo kuwa lazima ‬

‪Mawakili wa Serikali wamefafanua hoja yao kwa kurejea case law mbili kueleza tofauti ya “shall be sentenced to death” na “shall be liable”‬

‪Hapa kinachoonekama, upande wa Jamhuri kupitia mawakili wa Serikali, hawataki Tundu Lissu akipatikana na hatua anyongwe hadi kufa.‬

‪Isipokuwa wanataka Mahakama kumfunga gerezani kifungo cha miaka kadhaa na kuweka ‘restrictions’ za kisiasa kwa Tundu Lissu. ‬

‪Jana, Tundu Lissu aliwaeleza majaji kwamba kama kuna ushahidi don’t hesitate to convict me. Kama hakuna uhaini don’t hesitate to acquit me.‬

‪TAL akarejea maneno ya Wakili wa OJ Simpson (Johnnie Lee Cochran Jr) if it doesn’t fit, you must acquit. Kama ushahidi hautoshi, acquit.”‬

‪Kosa la uhaini (treason) chini ya Kifungu cha 39 cha Sheria ya Kanuni ya Adhabu (Penal Code) linatambulika kama (capital offense).‬

‪Kosa lenye adhabu moja tu ya lazima (mandatory death penalty): kunyongwa hadi kufa (death by hanging). Hakuna kifungo cha miaka au faini. ‬

‪Tundu Lissu ameiweka Mahakama kwenye njia panda: aidha imtie hatiani kwa adhabu ya kifo au imuachie huru (convict for treason or acquit).‬

‪Jamhuri inajaribu kuleta tafsiri au mabadiliko ya kisheria kwamba Mahakama ina utashi (discretion) wa kutoa adhabu ndogo zaidi ‬

‪Kulingana na marekebisho ya sheria. Hoja hii ya upande wa Jamhuri inalenga kuipa Mahakama fursa ya njia ya katikati (middle ground).‬

‪Tundu Lissu ambaye ni mshtakiwa, anatumia mbinu ambayo inaitwa “All or Nothing”. Tundu Lissu anakataa adhabu yoyote ya katikati.‬

‪Tundu Lissu anaieleza Mahakama “convict or acquit me” anaiongezea Mahakama mzigo mkubwa wa kimamlaka na kijamii (high stakes). ‬

‪Hapo anasisitiza hukumu ya uhaini lazima izingatie ushahidi uliowasilishwa na kuthibitishwa bila kuacha mashaka (beyond reasonable doubt).‬

‪Mawakili wa Serikali (Jamhuri) wao wanatumia mbinu ya kupunguza mzigo wa athari kwa jamii (Mitigation of Impact). Hawataki anyongwe.‬

‪Serikali inatambua kumhukumu mwanasiasa mashuhuri wa upinzani kunyongwa kutaleta shida kubwa sana kwa siasa za ndani na kimataifa. ‬

‪Ndiyo maana wanasisitiza kwamba Mahakama ina utashi (discretion) ya kuchagua adhabu ndani ya wigo mpana, baada ya TAL kukutwa na hatia.‬

‪Kifungo cha miaka kadhaa linaiwezesha Serikali kumuondoa TAL kwenye ulingo wa kisiasa bila kuingia kwenye lawama za adhabu ya kifo‬

‪Ndiyo Tundu Lissu hataki. TAL anasisitiza, kama ushahidi unathibitisha uhaini, convict. Kama ushahidi haujathibitisha uhaini, acquit‬

‪Jamhuri haitaki mhaini wao anyongwe. Wanapendekeza kwa Mahakama, asinyongwe, kwamba apewe adhabu nyingine mbadala.‬

‪Tuendelee kusikiliza final submission ya Jamhuri‬

‪
Click to expand...
Tundu alisema kabisa mzigo upo mabegani mwa majaji. Akasema wasije wakaingia mkenge wa kuletewa vimiongozo kuwa kuna adhabu ndogo. Either anyongwe au aachiwe huru.
 
Benoit said:
Chuki kwa binadamu mwenzako zinakusaidia nini wewe?
Click to expand...
nawashangaa mihemko na makasiriko kama yote jukwaani, wakati sheria na katiba ya nchi inatekelezwa kama inavyostahili 🐒
 
Tlaatlaah said:
kama Katuga anapoteza muda, Lisu alikua anapoteza wakati sio, kulialia na kumbwelambwela kizimbani na makaratasi yake elfu1 yaliyojaa porojo na uongo?

au huelewi kitu gentleman 🐒
Click to expand...
Ninachoelewa wewe ni chawa na hamna kitu unaweza kuthibitisha kwamba lissu ni mhaini, niaminishe wewe siyo chawa, lete hoja ya msingi ya kisheria hapa.
 
Lighton said:
Ninachoelewa wewe ni chawa na hamna kitu unaweza kuthibitisha kwamba lissu ni mhaini, niaminishe wewe siyo chawa, lete hoja ya msingi ya kisheria hapa.
Click to expand...
gentleman,
sina haja ya kubabaika na porojo au dhana potofu na useless kama hizo,

mtu badala ajikite kwenye hoja mahususi mezani ana expose jinsi alivyo empty head jukwaani na alivyo na mihemko nonsense badala ya kutoa maoni na mawazo yake huru jukwaani dhidi ya hoja mahususi 🐒
 
G Sam said:
Anataka pia kupendekeza vijiadhabu vidogo vidogo ili tu kumuondolea TAL credibility kwenye kugombea madaraka ya umma. Yeye alishasema hakuna hiyo! Ni ama umnyonge au umuachie huru. Katuga asilete Ukatuga (Ukilaza) wake kuturubuni hapa.
Click to expand...
Nimeona hapo "shall be LIABLE" anatafuta kukwepa kumuhukumu Lissu kunyongwa..😄
Wanataka wampe kifungo cha kumuondelea sifa kugombea uongozi au sifa ya utumishi wa umma.
 
You must log in or register to reply here.

Our Community

Coming Soon

Regional Communities

Coming Soon
Back
Top Bottom
Menu
Forums
New posts
Log in
Register