Mahakamani 29 Septemba 2026: Kesi ya uhaini ya Tundu Lissu dhidi ya Jamhuri

[residentura]

Katuga pia anataka mahakama ikinusa tu harufu ya kesi basi iwe imeshashiba kwa kula. Maana yake anataka Isiende kwenye kuthibitisha pasipo na shaka maana ikifanya hivi itakuwa inawaachia wakosaji.

Yan kina Yericko Nyerere nitakuwa nawaita makatuga badala ya vilaza. Tumepata msamiati mpya mjini.

Sasa ni rasmi.
Kihiyo = Expired
Kilaza = Expired
Katuga = In use

 

[Kijukuu cha ngoyayi]

Katuga ni inaweza ikawa rahisi kueleweka na majaji kwa kile tu ambacho ni mpango wa serikali ila ulimwengu na watu wote final submission ya mnyaturu alimaliza kesi jana kilicho baki apo ni sifuri

 

[Veteran Sailor]

Mpaka sasa sijaona kama kagusa kiini cha kesi yenyewe kisheria.

Baada ya Lissu jana kuonyesha panapo vuja kwenye hii kesi ya kupikwa.. ndipo katuga leo anajaribu kuziba ziba kwa kuokotezaokoteza maneno..

 

[Mcharo son]

Kutamka ni kutenda kweli jamani? Hata kama hatujaenda shule, hapa Katuga katulisha matango pori😅🤣😂

Inategemea na nia. mfano nikisema
''nitakuua......'' hapa kama nia yangu ni kukutisha basi tendo la kukutisha limetendeka. Lakini kama nia ni kukuua basi tendo halijatendeka mpaka kuwe na nyongeza ya mimi kuchukua siraha na kukufuata.
Kwa kesi ya Lisu kuna muunganiko mwingine labda tusubiri tuone.

 

[residentura]

Ila katuga hii kesi imemburuza haswa, imemfanya aonekane ni layman wa sheria.

Sio aonekane, ni layman kiuhalisia.
Katuga ni katuga (kihiyo/kilaza) mkubwa wa sheria.

 

[Andromeda Galaxy]

Sio aonekane, ni layman kiuhalisia.
Katuga ni katuga (kihiyo/kilaza) mkubwa wa sheria.

😄😄

 

[Victor Mlaki]

SEHEMU YA 4.

Nassoro Katuga anaendelea:

Hata kwenye Penal Code kuna makosa ya neno “utter”.

Neno “utter” ni kitendo.

Kitendo cha kusudio lake nini?

“Utter” ni verb, haiwezi kusimama peke yake katika tafsiri ya sheria; it’s not a noun.

“By his deed of uttering.”

Kwa hiyo, tafsiri rahisi, kutoa maneno ni kitendo cha kutamka maneno.

Ndiyo maana kuna kosa linalotokana na uttering.

Kwa tafsiri ya sheria, uttering ni kitendo.

Waheshimiwa Majaji, tunalichukua hili kwa kuzingatia kwamba mens rea na actus reus ndiyo chanzo cha kosa.

Kifungu cha 89(1)(a) cha sheria, Kanuni ya Adhabu.

Shitaka limekamilika kwa kuzingatia mens rea na actus reus, kwamba kuna kosa la kutoa maneno.

Yapo makosa mengi ambayo ni ya kutoa maneno, hata vitisho.

Kama maneno ni kitendo, basi jibu ni ndiyo.

Hati ya mashitaka inasema pamoja na kutoa maneno, lakini aliyasambaza.

Waheshimiwa Majaji, kifungu cha 39 kimetumia “publication” kwa sehemu mbili.

Waheshimiwa Majaji, tafsiri ya “publish”, according to Oxford Advanced Learner’s Dictionary, inasema:

“Publish is to make known information to the public.”

Synonym, kwamba taarifa fulani ijulikane kwa umma.

Haya ndiyo maneno labda Mahakama hii Tukufu ingependa kujiuliza yalivyotumika katika hati yetu ya mashitaka.

Waheshimiwa Majaji, kwenye hiyo hiyo hati ya mashitaka Mahakama yenu ingependa kuyaona.

Kwa kifupi, yalilenga kuitishia Serikali, ukiangalia kuna kufunga na kufungua semi yalivyotumika.

Jukumu la kuchambua maneno yapi yalitishia Serikali katika maneno laki moja siyo dhumuni la kifungu cha 5.

Tumechagua maneno machache yanayotishia Serikali kati ya maneno mengi.

Waheshimiwa Majaji, swali la kujiuliza: Haya maneno ni sentensi zilizokamilika kuleta maana?

Aisee...ku- publish"...unaifahamu Berne Convention?

 

[Olmo]

Inshaalah next tym kikinuka Katuga na genge lake tutawaembelea!

🤣🤣

 

[cocastic]

Mpaka sasa sijaona kama kagusa kiini cha kesi yenyewe kisheria.

Na hawezi kugusa kwa sababu hakuna chochote atakachokigusa na kikaonekana valid ni hatia.
Hakuna.

 

[Mcharo son]

“Public” ina maana pana zaidi ya watu pekee.

Expression	Meaning
Public people	Watu wa umma
Public property	Mali ya umma
Public service	Huduma ya umma
Public information	Taarifa za umma
Public meeting	Mkutano wa wazi kwa umma
Public interest	Maslahi ya umma
Public sector	Sekta ya umma

usichanganye mambo hapa, hizo maana zingine ni baada ya kuongezeka neno kwenye public.

 

[Allen Kilewella]

SEHEMU YA 8.

Mahakama ya Rufaa ilirejea Shauri la Jinai la Mwesige Godfrey and Another Vs Jamhuri.

Rufaa ya Jinai Namba 354 ya 2015, TanzLII, 19 February 2015.

Ambapo Mahakama hii ya Rufaa katika kesi hiyo ilirejea kesi ya Camnetti Vs United States, 242 U.S. 470, 227 (1917).

Mahakama ilisema kwamba sheria inatakiwa mwanzo kabisa itafsiriwe kwa lugha yake ambayo imetengeneza.

Na jukumu la Mahakama kuweza kutumia sheria hivyo ilivyo (Plain Meaning Rule).

Waheshimiwa Majaji, kesi hii iliendelea mbele ku-quote maneno yaliyopo katika kesi Mwesige Godfrey:

Connecticut Nat. Bank v. Germain, 503 U.S. 249 (1992).

Waheshimiwa Majaji, kama tulivyoeleza awali, kazi ya hati ya mashitaka ni kumu-inform Mshtakiwa.

Ni msimamo pamoja kwamba Mshtakiwa anaweza kuwa further informed kutokana na aina ya mashitaka yake kutokana na ushahidi utakaotolewa na upande wa Jamhuri.

Waheshimiwa, zipo kesi nyingi za kumfanya Mshtakiwa aelewe mashitaka yake.

Daniel Ruhele Vs Jamhuri, Criminal Appeal Number 201 of 2007, TanzLII, 1 March 2012, TZCA 269.

Katika ukurasa wa 5, though katika kesi hii walikuwa wanaona element moja haijawa cured na ushahidi.

Mbali na mashauri mengi, lakini ni moja ya kesi inaonyesha hata kama hujawa informed na charge, lakini ushahidi unaweza kukufanya ujiandae na utetezi.

Mahakama yenu itaangalia nature ya ushahidi wa Prosecution na utetezi.

Je, wakati anajitetea alikuwa haelewi au alikuwa anaelewa anachojitetea?

PW1 George Bagyemu katika ushahidi wake anaiambia Mahakama kwamba Mshtakiwa alitoa maneno ya kutishia Serikali.

Serikali ambayo jukumu lake ni kulinda sheria, na uchaguzi unatokana na sheria.

Hivyo kutishia uchaguzi ni kutishia Serikali.

Shahidi wa 6, katika ukurasa wa 445, PW16 anaiambia Mahakama hii kwamba maneno yale yanatishia Serikali ambayo ina jukumu la kulinda nchi.

Na maneno hayo yalilenga amani na utulivu.

Na kwamba wenye jukumu la kulinda amani na utulivu...

Katika ukurasa huohuo, shahidi anasema maneno hayo hayakulenga tu kuvuruga amani.

Kwa hiyo Waheshimiwa Majaji, Shahidi PW16 anaelezea kwamba maneno ya Mshtakiwa yatahamasisha uasi na atavuruga uchaguzi.

Ni vitisho dhidi ya Serikali, ambapo ni jukumu la Serikali kulinda hizo sheria.

Ushahidi wa mashahidi hawa wawili unaungwa mkono na ushahidi wa utetezi DW1, Mshtakiwa mwenyewe, katika ukurasa wa 619.

Wakati akidodoswa maswali.

Lakini pia katika ukurasa wa 622, Waheshimiwa Majaji, Mshtakiwa anasema jukumu la maintain order ni la Polisi, na mbele anasema Polisi wanafanya kazi chini ya Serikali.

Waheshimiwa Majaji, ushahidi huu unaonyesha hati ya mashitaka imeeleweka na kumfanya aandae ushahidi wake.

Kwa hiyo ikitokea Mahakama inapenda kujiuliza Executive iliyotumika katika hati ya mashitaka ni wapi, maana ibakie kuwa ni Plain Meaning.

Point muhimu ya Mahakama yenu ambayo tunaomba to consider inaweza kuwa ni kiini cha Kifungu cha 39(2)(d).

Umetumia for the purpose of intimidating the Executive.

Neno lililotumika hapo linamaanisha kama Serikali ilitishika is immaterial.

Waheshimiwa, samahani tunatumia muda mwingi kufafanua hiki kifungu kwa sababu hiki kifungu hakijawahi kutumika.

 

[Allen Kilewella]

Serikali haijapaswa kuthibitisha ilitishika au haikutishika, bali je, alikuwa na dhamira ya kufanya nini?

Navutwa joho hapa kwamba saa 7 imeshapita.

Naomba tupate saa 1 ya mapumziko.

Kwa sababu mwenzetu alikuwa anaomba saa 1 na nusu ya kujindaa, ameshazidisha.

Lissu: Sawa, Waheshimiwa, saa 1.

Jaji Ndunguru: Bado sana?

Nassoro Katuga: Naamini tutamaliza leo. Hatutaki kabisa kurudi kesho. Nipo kwenye kiini cha pili.

Jaji: Sawa, tutarudi mahakamani saa 8 na nusu.

MAJAJI WANATOKA.

TUKUTANE SAA8.

 

[cocastic]

Inategemea na nia. mfano nikisema
''nitakuua......'' hapa kama nia yangu ni kukutisha basi tendo la kukutisha limetendeka. Lajini kama nia ni kukuua basi tendo halijatendeka mpaka kuwe na nyongeza ya mimi kuchukua siraha na kukufuata.
Kwa kesi ya Lisu kuna muunganiko mwingine labda tusubiri tuone.

Acha uongo, kusema sio kutenda, nikisema "nitakuua" na ikiwa sijakuua itakuaje nimetenda??

 

[binti kiziwi]

Unajua mie nachoka kabisa, bafala wao waliofungua case waweke uthibitisho na ushahidi usio na shaka juu ya shauri lao. Eti wanawapa kazi mahakama iangalie makosa hayo km ni kweli ya kihaini au laah?

Huyu Katuga ni mzima kweli kichwani?

Mpaka hii kesi iishe utakuwa umeachana na engineering unapepea kwenda law school 🤣🤣🤣🤣

 

[cocastic]

Sasa Katuga kwanini anatumia kifungu ambacho hakikuwahi kutumika? Kwanini asitumie vilivyokua au kwisha tumika hapo zamani au kabla ya case hii?

Ndio maana ana unga unga na kuokoteza maneno kwa kuwa hicho kitu hakipo wala hakikuwepo kwenye case ya aina hii, anajaribu kushawishi mahakama itumie kitu kipya, kwa maslahi ya nani? Na kwa ajiri ipi?

Kazi ipo.

 

[Erythrocyte]

Ana ungaunga hatari...

Ni kama mkalimani tu , hakuna kesi hapo

 

[binti kiziwi]

Inategemea na nia. mfano nikisema
''nitakuua......'' hapa kama nia yangu ni kukutisha basi tendo la kukutisha limetendeka. Lajini kama nia ni kukuua basi tendo halijatendeka mpaka kuwe na nyongeza ya mimi kuchukua siraha na kukufuata.
Kwa kesi ya Lisu kuna muunganiko mwingine labda tusubiri tuone.

Kwa muktadha wa hii kesi “serikali” haijathibitisha kuwa ilitishika….

 

[Moisemusajiografii]

Inategemea na nia. mfano nikisema
''nitakuua......'' hapa kama nia yangu ni kukutisha basi tendo la kukutisha limetendeka. Lajini kama nia ni kukuua basi tendo halijatendeka mpaka kuwe na nyongeza ya mimi kuchukua siraha na kukufuata.
Kwa kesi ya Lisu kuna muunganiko mwingine labda tusubiri tuone.

Waliotakiwa kuthibitisha kutishika kwao waliogopa/waligoma/walikacha/waliidharau mahakama na kutofika kuthibitisha hilo(wakuu wa vyombo vya ulinzi na usalama),huyo "mkatuga" atathibitisha kwa niaba?

 

[cocastic]

Mpaka hii kesi iishe utakuwa umeachana na engineering unapepea kwenda law school 🤣🤣🤣🤣

Mahi ujue majuzi tu nikawa najisemea sijui kwanini sikuchukua masomo ambayo Degree ningekua hapo LLB, na LS najiona nikifit hapo kabisa.
😂😂😂😂 ila mahi umenichekesha ujue.

 

[Daudi1]

hakusikii, tulia katuga anasafisha uchafu wa lissu,

Anasafisha nini sasa anatafutiza kosa kwa kuondoa kuondoa maneno