Kwamba Quran iliposhushwa ilikuwa na lahaja mbali mbali ila akatokea raia mmoja mwenye nguvu kuliko Allah (mleta lahaja mbalimbali) na Muhammad (saw) msimuliaji akaamua itengenezwe Quran yenye lugha na lahaja Moja.?🤔🤔🤔
Kiarabu kina maneno mengi yenye mizizi sawa lakini mitindo tofauti ya kutamkwa na kujengwa. Hiyo ndiyo inaitwa Lahaja.
Hivyo Qur'an ikisomwa inasomwa kwa mtindo mwengine wa kiusomaji, yaani maana ya kilochoongelewa ni moja lakini inakuwa na mtindo tofauti wa kutamkwa. Hii hali inaitwa Qira'at. Ikiwa na maana ya aina ya usomaji.
Mfano: Kwenye lugha yetu ya Kiswahili tuna lahaja pia, yenye mzizi sawa lakini mtindo tofauti wa kutamkwa, kama:
Lahaja - Kiswahili Sanifu
Uthia - Udhia
Junia - Gunia
Ndia - Njia
Mzumbe - Mjumbe
Hizo zote ni lahaja za lugha za Kiswahili kutoka maeneo tofauti ya wazungumzao hiyo lugha na zote zikiwa na maana moja ijapokuwa matamshi yanatamkwa tofauti. Kwenye lugha ya kiarabu hizo nazo zipo.
Ili kuondoa hitilafu ambazo zilikuwa zimeshaanza kujitokeza baadhi ya maeneo ya waislamu, Khalifa Uthman ambaye ni sahaba wa Mtume kwa wakati huo alikuwa ndiye kiongozi wao akaamuru Qur'an iandikwe kwa lahaja moja, ambayo ni ya kikuraishi.
Ni kama sisi, mfano katiba ingeliachwa kila maeneo watumie lahaja zao, yaani lahaja ya Kipemba, Kimtangata, Kivumba, Kiunguja, Kimgao inatumika Kilwa, ingelitengeneza room ya kutekea ikhtilafu nyingi baina ya wakazi wa hayo maeneo mengineyo, ijapokuwa maana ingelibakia kuwa ni moja lakini kila mmoja angelisema Kiswahili chake ndiyo sahihi na inatakiwa itamkwe hivyo.
Sasa ili kuua hii ikhtilafu ambayo ingeweza kuzua fitna, serikali ikasema tutatumia Kiswahili cha lahaja ya Dar es Salaam ambacho ndicho Kiswahili Sanifu.
Ndicho alichokifanya sahaba wa Mtume Khalifa Uthman. Kwa kuchelea pengine fitna inaweza ikatokea baada ya vuguvugu za watu kuweka mjadala kwenye lahaja kila mtu anasema ya kwake ndiyo sahihi, akaamuru Qur'an iandikwe kwa kiarabu cha lahaja ya kikuraishi.
Hivyo, hakuna version ya Qur'an hapo, bali ni lahaja. Lahaja siyo version. Ukisema ni version ina maana details zilizomo ni tofauti baina ya Qur'an moja na nyengine. Lakini hizo ni lahaja, hususani ni lahaja ya lugha kuu moja hivyo tofauti ya maana haiwezi kuwepo.
Mfano kwenye Qur'an: Kuna sehemu ya aya lahaja ya ki kuraishi wanatamka "wadhuhaha", lahaja nyengine za waarabu wanatamka "wadhuhehe".